คำนำและชีวประวัติผู้เขียน
ถ้อยแถลงคำนำครอบครัวกุฏุบ ความเข้าใจผิดต่อแนวคิด และชีวประวัติของซัยยิด กุฏุบ | ภายใต้ร่มเงาแห่งอัลกุรอาน
مقدمة تفسير في ظلال القرآن
ซัยยิด กุฏุบ (Sayyid Qutb)
คำนำและชีวประวัติ ซัยยิด กุฏุบ (หน้า I - XIX)
หัวข้อที่มีชื่อว่า “คำนำและชีวประวัติ ซัยยิด กุฏุบ (หน้า I - XIX)”بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงเปี่ยมด้วยพระเมตตาอันไพศาล และผู้ทรงกรุณาปรานีอย่างหาที่สุดมิได้
อรรถาธิบายอัลกุรอาน ฟี ซิลาลิล กุรอาน (Fi Zilalil al-Qur’an — ภายใต้ร่มเงาแห่งอัลกุรอาน) ฉบับนี้ คือผลงานชิ้นเอกที่ยิ่งใหญ่ที่สุดและทรงพลังประทับใจที่สุด ซึ่งเป็นมรดกตกทอดของผู้เรียบเรียง นั่นคือ อัช-ชะฮีด ซัยยิด กุฏุบ เราะฮิมะฮุลลอฮ์ (ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาท่าน) ท่านได้ใช้เวลายาวนานกว่าสิบปีในการประพันธ์ผลงานชิ้นนี้ และได้ถ่ายทอดแก่นสารแห่งการทดลองทางความศรัทธาของท่าน ตลอดจนแก่นแท้แห่งประสบการณ์ของท่านในสมรภูมิแห่งการดะอ์วะฮ์เพื่อเชิดชูศาสนาของอัลลอฮ์ให้ตั้งมั่นไว้ภายในหนังสือเล่มนี้ ดังที่ท่านเคยได้กล่าวไว้ว่า:
“ในตอนแรกเริ่มนั้น ข้าพเจ้ามิได้มีเจตนามุ่งหมายที่จะเขียนหนังสืออรรถาธิบายอัลกุรอาน (ตัฟซีร) ตามรูปแบบที่ปรากฏอยู่โดยทั่วไปในบรรดาหนังสือตัฟซีรทั้งหลายเลย เป้าหมายของข้าพเจ้าเป็นไปเพื่อถ่ายทอดประสบการณ์ของมนุษย์ผู้หนึ่ง ซึ่งหัวใจของเขา สติปัญญาความคิดของเขา และจิตวิญญาณทั้งหมดของเขา ได้เปิดกว้างออกรับความเข้าใจอันหลากหลายที่ได้รับการดลใจ (อิลฮาม) มาจากการอ่านอัลกุรอานอันทรงเกียรติแต่เพียงอย่างเดียวเท่านั้น”
ทว่าผลลัพธ์ที่แท้จริงจากประสบการณ์ดังกล่าวนั้น ได้ถือกำเนิดออกมาในรูปแบบของหนังสืออรรถาธิบายอัลกุรอานที่ครอบคลุมสมบูรณ์แบบ (ชูมูล) อย่างน้อยที่สุดก็ในแง่มุมหนึ่งที่ผู้เรียบเรียงได้มุ่งเน้นให้ความสำคัญและใส่ใจเป็นอย่างมาก นั่นก็คือ วิธีการเจริญเติบโตงอกงามของชนรุ่นแรกแห่งอิสลาม อันเป็นผลพวงมาจากอิทธิพลของอัลกุรอาน คัมภีร์อันยิ่งใหญ่ของอัลลอฮ์ ที่มีต่อจิตวิญญาณของพวกเขา ซึ่งน้อมรับมันเป็นครั้งแรกและปฏิบัติตามมันด้วยวิธีการที่ดีเลิศที่สุด จนกระทั่งสามารถบรรลุถึงระดับขั้นสูงสุดที่ไม่มีประชาชาติอื่นใดในประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติเคยบรรลุถึงมาก่อน ทั้งนี้เพื่อที่ประชาชาติอิสลามในวันนี้จะได้หวนกลับคืนสู่คัมภีร์ของตนอีกครั้งหนึ่ง และต่อจากนั้นก็จะได้รับการดลใจจากคัมภีร์นั้น และดำเนินชีวิตอยู่ภายใต้ร่มเงาของมัน พร้อมทั้งเจริญเติบโตงอกงามขึ้นมาใหม่อีกครั้งเหมือนดั่งในอดีตกาล และขจัดกองทับถมแห่งการเบี่ยงเบนผิดเพี้ยนและความเสื่อมถอยของตนนับตั้งแต่หลายศตวรรษที่ผ่านมาให้หมดสิ้นไป และกลับมาปฏิบัติภารกิจของตนใหม่อีกครั้งหนึ่ง เพื่อผลประโยชน์ของตนเองและเพื่อผลประโยชน์ของมนุษยชาติสากล เฉกเช่นที่ได้เคยกระทำมาแล้วในอดีตกาล นั่นก็คือ การนำพามนุษยชาติออกจากความมืดมิดไปสู่แสงสว่างอันเจิดจรัส ด้วยอนุมัติของอัลลอฮ์
หัวใจของผู้เรียบเรียงเปี่ยมล้นไปด้วยเสียงกระซิบดลใจว่า ชนรุ่นแรกแห่งประชาชาติอิสลาม ผู้ซึ่งได้เป็นสักขีพยานเห็นความมหัศจรรย์ (มุอ์ญิซะฮ์) อันยิ่งใหญ่เกิดขึ้นต่อหน้าต่อตาของพวกเขานั้น แท้จริงแล้วเป็นผลผลิตโดยตรงจากอิทธิพลของอัลกุรอานอันทรงเกียรติที่มีต่อจิตวิญญาณของพวกเขา ผู้ซึ่งได้น้อมรับมันเป็นครั้งแรกและได้ปฏิบัติตามมันด้วยวิธีการที่ดีเลิศที่สุด ชนรุ่นใดก็ตามที่น้อมรับมันด้วยจิตวิญญาณและวิญญาณแบบเดียวกันกับที่ชนรุ่นแรกได้รับ ย่อมมีความสามารถที่จะหล่อหลอมสร้างขึ้นท่ามกลางสภาพความเป็นจริงแห่งชีวิตบนผืนแผ่นดินนี้ ซึ่งประชาชาติหนึ่ง ระบอบการดำเนินชีวิตหนึ่ง และองค์รวมแห่งตัวตน (เอ็นทิตี) หนึ่ง ที่อยู่เหนือกว่าองค์รวมแห่งตัวตนใดๆ ที่ถูกผลิตขึ้นโดยบรรดาระบอบที่มนุษย์สร้างขึ้น อันเปราะบางและไม่บริสุทธิ์พ้นจากความบกพร่องและความสั่นคลอน
ด้วยเหตุนี้เอง ผู้เรียบเรียงตัฟซีร ฟี ซิลาลิล กุรอาน จึงได้มุ่งเน้นความสนใจไปที่วิธีการน้อมรับของชนรุ่นแรกแห่งกลุ่มชนมุสลิมที่มีต่อวะฮีย์แห่งพระเจ้า (ร็อบบานีย์) และวิธีการที่วะฮีย์นั้นได้ส่งผลกระทบโดยตรงลงสู่ภายในจิตวิญญาณของพวกเขา ประหนึ่งว่าท่านกำลังกล่าวแก่กลุ่มชนมุสลิมว่า:
“เช่นนั้นแหละที่พวกเราสมควรจะดื่มด่ำซึมซับอัลกุรอาน และได้รับการดลใจจากมัน เพื่อที่พวกเราจะได้กลับคืนสู่องค์รวมแห่งอัตลักษณ์ของพวกเราที่ได้สูญเสียมันไป และกลายเป็นกลุ่มชนมุสลิมที่แท้จริง พร้อมทั้งบรรลุถึงสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงประสงค์สำหรับศาสนาที่พระองค์ได้ทรงส่งมาผ่านศาสนทูตของพระองค์ คือ ท่านรสูลุลลอฮ์ (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) และสถาปนาอำนาจอธิปไตยของศาสนานี้ให้สูงส่งอยู่เหนือศาสนาอื่นๆ ทั้งมวล”
นั่นแหละคือคุณค่าที่แท้จริงของคัมภีร์ตัฟซีรฉบับนี้
มันมิใช่หนังสือตัฟซีรในความหมายของการอรรถาธิบายความหมายของถ้อยคำศัพท์แต่ละคำ แม้ว่าแง่มุมนี้จะไม่ได้ถูกละทิ้งไปก็ตาม และมันก็มิใช่การอรรถาธิบายถึงความงดงามและความมหัศจรรย์ทางโวหารของสำนวนต่างๆ ในอัลกุรอานอันทรงเกียรติ แม้ว่าแง่มุมนี้จะมีการกล่าวถึงอยู่ด้วยก็ตาม ทว่านับตั้งแต่แรกเริ่มเดิมที มันได้ให้น้ำหนักความสำคัญเกี่ยวกับวิธีการที่ความศรัทธานั้นเจริญเติบโตงอกงามขึ้นภายในจิตวิญญาณ อธิบายถึงอิทธิพลของความศรัทธาในการสร้างสภาพความเป็นจริงที่ถูกใช้ชีวิตอยู่จริง แปลความหมายของสาระสำคัญต่างๆ ในเนื้อหาของมันในทุกแง่มุมด้วยวะฮีย์แห่งอัลกุรอานนี้ และต่อจากนั้นก็แปรเปลี่ยนไปเป็นสภาพความเป็นจริงแห่งอิสลามที่แท้จริง ตามที่อัลลอฮ์ทรงประสงค์และทรงพึงพอพระทัย และตามที่ได้ถูกลิขิตความสูงส่งล้ำเลิศไว้บนผืนแผ่นดิน
وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الْأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضَىٰ لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُم مِّن بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا ۚ يَعْبُدُونَنِي لَا يُشْرِكُونَ بِي شَيْئًا
“อัลลอฮ์ได้ทรงสัญญาแก่บรรดาผู้ที่ศรัทธาในหมู่พวกเจ้าและประกอบคุณงามความดีทั้งหลายว่า แน่นอนพระองค์จะทรงให้พวกเขาได้รับมรดกแห่งอำนาจการปกครอง (เป็นเคาะลีฟะฮ์) บนผืนแผ่นดิน เฉกเช่นที่ได้เคยประทานให้แก่บรรดาชนก่อนหน้าพวกเขา และแน่นอนพระองค์จะทรงสถาปนาศาสนาของพวกเขาที่อัลลอฮ์ทรงพึงพอพระทัยสำหรับพวกเขาให้มั่นคงแข็งแกร่ง และแน่นอนพระองค์จะทรงเปลี่ยนแปลงสภาวการณ์ของพวกเขาให้ได้รับความปลอดภัยและความสงบสุขภายหลังจากที่ได้เคยตกอยู่ในความหวาดกลัว โดยที่พวกเขาจะเคารพภักดีต่อข้า และไม่ตั้งภาคีใดๆ กับข้า…” (สูเราะฮ์ อัน-นูร : 55)
อัลกุรอานคือคัมภีร์แห่งการดะอ์วะฮ์ คัมภีร์แห่งการขัดเกลาอบรม (ตัรบียะฮ์) และเป็นสาส์นแห่งสัจธรรมเพื่อหล่อหลอมสร้าง (( خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ )) (ประชาชาติที่ดีเลิศที่สุดซึ่งถูกนำออกมาสำหรับมนุษยชาติ) ผู้เรียบเรียง “ซิลาล” ปรารถนาที่จะให้ตัฟซีรของท่านเป็นผลงานแห่งการดะอ์วะฮ์ การขัดเกลาอบรม และเป็นผู้ปลุกประชาชาตินี้ให้ตื่นขึ้น เพื่อตระหนักรู้ถึงความรับผิดชอบของตนในความหมายที่แท้จริง และหล่อหลอมสร้างสภาพความเป็นจริงหนึ่งที่สะท้อนถึงแก่นแท้ของอิสลามขึ้นบนผืนแผ่นดินนี้
ได้ถูกลิขิตไว้แล้วโดยอัลลอฮ์ให้หนังสือ “ซิลาล” ฉบับนี้แพร่หลายไปในประเทศส่วนใหญ่ในโลกอิสลาม ไม่ว่าจะในภาษาต้นฉบับของมันคือภาษาอาหรับ หรือในรูปแบบของงานแปลในหลากหลายภาษา อาทิ ภาษาตุรกี ภาษาอูรดู ภาษาต่างๆ ในทวีปแอฟริกา และอีกหลายญุซของมันก็ได้ถูกแปลเป็นภาษาอังกฤษเรียบร้อยแล้ว
ครั้นเมื่อสำนักพิมพ์ วารีซัน จำกัด (Penerbitan Warisan Sdn Bhd) ได้ติดต่อขออนุญาตลิขสิทธิ์ในการแปล “ซิลาล” เป็นภาษามลายู และขอสิทธิ์ในการจัดพิมพ์และเผยแพร่เพื่อให้เกิดประโยชน์แก่ประชาชนชาวมาเลเซียที่มีความสนใจ พวกเราก็มีความยินดีเป็นอย่างยิ่งต่อคำขอดังกล่าว และได้อนุญาตให้สำนักพิมพ์ดำเนินการได้
บัดนี้ การจัดพิมพ์งานแปลของ “ซิลาล” ในภาษามลายูก็ได้เริ่มต้นขึ้นแล้ว ข้าพเจ้ารู้สึกปีติยินดีที่ได้เขียนคำนำฉบับนี้ และขอต้อนรับความเพียรพยายามของคณะผู้บริหารสำนักพิมพ์ วารีซัน จำกัด พร้อมทั้งขอชื่นชมยกย่องอย่างสูงต่อความวิริยะอุตสาหะในการแปลโดย อุสตาด ยูซุฟ ซะกีย์ ฮาจี ยะอ์กูบ ข้าพเจ้าหวังเป็นอย่างยิ่งว่าอัลลอฮ์จะทรงประทานคุณประโยชน์แก่งานแปลฉบับนี้ และทรงตอบรับความเพียรพยายามของผู้เรียบเรียง ผู้แปล และผู้จัดพิมพ์ด้วยความดีงาม พร้อมทั้งทรงทำให้ผลงานชิ้นนี้เป็นไปเพื่อความบริสุทธิ์ใจต่ออัลลอฮ์แต่เพียงผู้เดียว และถูกจารึกไว้ในแผ่นบันทึกการงานความดีของพวกเขาในวันกิยามะฮ์
آمِين (อามีน)
มุฮัมมัด กุฏุบ (Muhammad Qutb) محمد قطب
นี่คือคำชี้แจงที่สำคัญอย่างยิ่งสำหรับผู้อ่านตัฟซีร ฟี ซิลาล และหนังสือเล่มอื่นๆ ที่ประพันธ์โดย อัช-ชะฮีด ซัยยิด กุฏุบ ซึ่งเราได้คัดตัดตอนบางส่วนของมันมาจากบทนำของหนังสือของท่านที่ชื่อว่า “อัต-ตะศ็อววุร อัล-อิสลามีย์ วะ มุก็อววิมาตุฮู” (โลกทัศน์อิสลามและองค์ประกอบพื้นฐานของมัน) ในภาคที่สองคือหนังสือ “เคาะศออิศ อัต-ตะศ็อววุร อัล-อิสลามีย์ วะ มุก็อววิมาตุฮู” (เอกลักษณ์แห่งโลกทัศน์อิสลามและองค์ประกอบพื้นฐานของมัน) ซึ่งเป็นผลงานประพันธ์ชิ้นสุดท้ายของท่านก่อนหนังสือ “มะอาลิม ฟิต-เฏาะรีก” (หลักไมล์บนหนทาง) บทนำนี้เขียนขึ้นโดยน้องชายของท่าน ซึ่งเป็นนักเขียนอิสลามผู้มีชื่อเสียงโดดเด่นในช่วงปลายศตวรรษนี้ นั่นคือ อัล-อุสตาด อัล-กะบีร มุฮัมมัด กุฏุบ และภายในบทนำนี้ ท่านได้เปิดโปงความเข้าใจผิดหลายประการที่ถูกจุดชนวนขึ้นโดยผู้อ่านบางกลุ่มที่ไม่ได้ซึมซับผลงานประพันธ์ของซัยยิด กุฏุบ อย่างครอบคลุมรอบด้าน หรืออ่านมันแบบตัดตอนเป็นจุดๆ ทั้งในที่นั่นและที่นี่ แล้วก็ด่วนสรุปอย่างผลีผลามและอธรรม ซึ่งสร้างความมัวหมองให้แก่มุมมองที่แท้จริงของท่าน โดยปราศจากความพยายามที่จะปรับประสานและบูรณาการมันเข้ากับคำอธิบายอื่นๆ ของท่านในสถานที่อื่นๆ เพื่อให้ได้รับมุมมองที่ถูกต้องตามที่ท่านปรารถนา หรือไม่ก็เป็นความเข้าใจผิดและการใส่ร้ายป้ายสี (ฟิตนะฮ์) ที่ถูกปั้นแต่งขึ้นโดยเจตนาจากบรรดาศัตรูของอิสลามผู้ซึ่งมีความกระตือรือร้นอย่างยิ่งในระหว่างที่ท่านยังมีชีวิตอยู่ ในการที่จะกำจัดท่านและทำลายชื่อเสียงทางความคิดอิสลามอันเด็ดขาดและบริสุทธิ์ของท่าน ขอให้บทนำนี้จงเป็นแนวทางชี้แนะที่สำคัญสำหรับผู้อ่านทั้งหลาย เมื่อได้พบกับสำนวนใดสำนวนหนึ่งใน ฟี ซิลาล หรือในเล่มอื่นๆ ซึ่งเมื่อมองผ่านๆ เพียงแวบแรกอาจชักนำไปสู่การด่วนสรุปอย่างผิวเผินได้ ด้วยการอ่านและการพินิจพิเคราะห์อย่างรอบคอบระมัดระวังเช่นนี้ จะสามารถปกป้องผู้อ่านให้พ้นจากความเป็นไปได้ที่จะติดกับดักอยู่ในกองฟองคลื่นที่มุ่งหมายถึง ซึ่งถูกปั่นขึ้นมาท่ามกลางกระแสธารแห่งความคิดของซัยยิด กุฏุบ ที่หลั่งไหลอย่างกว้างขวางและลุ่มลึกยิ่ง
— ผู้แปล —
อีกเรื่องหนึ่งที่ข้าพเจ้าขอนำเสนอเพื่อเป็นคำตอบแก่บรรดามิตรสหายของข้าพเจ้าที่ได้ไต่ถามและให้ข้อเสนอแนะในเรื่องนั้น ก็คือ ข้าพเจ้าได้เคยกล่าวคำสาบานไว้ตลอดกาลว่า เมื่อใดก็ตามที่มีการจัดพิมพ์ซ้ำหนังสือผลงานประพันธ์ของพี่ชายของข้าพเจ้า ข้าพเจ้าจะยังคงเก็บรักษาเนื้อหาทั้งหมดของมันไว้ตามต้นฉบับเดิม โดยไม่มีการเพิ่มเติม การตัดทอน และการอธิบายเสริมใดๆ ทั้งสิ้น เพื่อที่ผู้อ่านของมันจะได้สามารถอ่านได้ตรงตามที่ถูกเขียนขึ้นโดยตัวของท่านเองโดยปราศจากการแก้ไขดัดแปลงใดๆ แม้ว่า ณ ที่นั้น ในสายตาของคนบางกลุ่มจะมีสำนวนบางสำนวนที่จำเป็นต้องได้รับการแก้ไขด้วยการตัดออก หรือเพิ่มเติม หรือเขียนคำวิจารณ์ หรือทำเชิงอรรถอธิบายไว้ข้างท้าย และแม้ว่าคนบางกลุ่มเหล่านั้นเองกำลังยุ่งอยู่กับการปลุกปั่นประเด็นปัญหาบางอย่าง ซึ่งในความเป็นจริงแล้วไม่ได้มีตัวตนอยู่จริงเลย อย่างเช่น (การกล่าวหาว่าท่านได้รับอิทธิพลจาก) ประเด็นเรื่องเอกภาพแห่งการดำรงอยู่ หรือ วะห์ดะตุลวุญูด (وحدة الوجود — สรรพสิ่งรวมเป็นหนึ่งเดียวกับพระเจ้า)
อันที่จริงแล้ว ภายในตัฟซีร ฟี ซิลาล นั้น ยอมรับว่ามีสำนวนโวหารบางสำนวนที่อาจก่อให้เกิดความเข้าใจผิดแก่ผู้อ่านที่หยิบยกเอาเฉพาะสำนวนเหล่านั้นขึ้นมาเพียงอย่างเดียว ในฐานะที่เป็นสำนวนโวหารที่มักจะถูกนำมาใช้อยู่เสมอโดยบรรดาผู้สนับสนุนแนวคิด วะห์ดะตุลวุญูด (وحدة الوجود) ทว่าสำหรับผู้ศึกษาค้นคว้าที่พินิจพิเคราะห์อย่างละเอียดถี่ถ้วน เมื่อเขาได้พบในมากกว่าหนึ่งสถานที่ภายในตัฟซีร ฟี ซิลาลิล กุรอาน ซึ่งสำนวนโวหารที่สว่างชัดเจนและเด็ดขาด ที่ชี้ให้เห็นว่าผู้ประพันธ์มีความศรัทธาว่า อัลลอฮ์ทรงแตกต่างอย่างสิ้นเชิงจากบรรดาสิ่งถูกสร้างของพระองค์ และณ ที่นั้น ไม่มีช่องว่างใดๆ เลยที่จะนำมาผสมปนเปกันระหว่างพระผู้สร้าง (อัล-คอลิก) กับสิ่งถูกสร้าง (อัล-มัคลูก) ไม่ว่าจะในคุณลักษณะใดๆ จากบรรดาคุณลักษณะของพระองค์ และไม่ว่าจะในการกระทำใดๆ จากบรรดาการกระทำของพระองค์ ดังนั้น เขาย่อมจะต้องนำเอาความหมายของสำนวนโวหารของผู้ประพันธ์ที่สว่างชัดเจนและเด็ดขาดนั้นมาเป็นหลักอ้างอิง เพื่อที่ด้วยสิ่งนั้น ความสับสนคลุมเครือทั้งมวลจะได้มลายหายไป ท่านจะคิดอย่างไรเล่า หากมีคนผู้หนึ่งได้อ่านถ้อยคำของบรรดาสาวกผู้ใกล้ชิด (อัล-ฮะวารียีน) — ซึ่งแต่ละท่านล้วนมีสถานะอันสูงส่ง — ที่ปรากฏอยู่ในอัลกุรอานว่า:
هَلْ يَسْتَطِيعُ رَبُّكَ أَن يُنَزِّلَ عَلَيْنَا مَائِدَةً مِّنَ السَّمَاءِ
“พระผู้อภิบาลของท่านมีความสามารถที่จะประทานสำรับอาหารจากฟากฟ้าลงมาให้แก่พวกเราได้หรือไม่?” (สูเราะฮ์ อัล-มาอิดะฮ์ : 112)
… แล้วเขาก็ทำการวิจารณ์ถ้อยคำนี้ด้วยการกล่าวหาว่า บรรดาสาวกผู้ใกล้ชิด (อัล-ฮะวารียีน) มีความเคลือบแคลงสงสัยในเดชานุภาพของอัลลอฮ์! คำวิจารณ์เช่นนั้นถูกต้องแล้วกระนั้นหรือ?
แน่นอนว่าย่อมไม่ถูกต้องเลยแม้แต่น้อย! เพราะพวกเรารู้ดีจากอัลกุรอานด้วยความเชื่อมั่นอย่างเต็มเปี่ยมว่า บรรดาฮะวารีย์นั้นคือบรรดาผู้ที่ศรัทธา และผู้ที่ศรัทธาย่อมจะไม่เคลือบแคลงสงสัยในเดชานุภาพของอัลลอฮ์อย่างแน่นอน ด้วยเหตุนี้เอง สำนวนคำพูดของบรรดาฮะวารีย์ที่อาจสร้างความสับสนได้นั้น จึงจำเป็น (วาญิบ) จะต้องได้รับการตีความ (ตะอ์วีล) หรือกล่าวให้ชัดเจนยิ่งขึ้นก็คือ สำนวนคำพูดของพวกเขาที่ว่า “พระผู้อภิบาลของท่านมีความสามารถที่จะประทานสำรับอาหารจากฟากฟ้าลงมาให้แก่พวกเราได้หรือไม่?” นั้น จะต้องได้รับการตีความด้วยการตีความที่ปรับเปลี่ยนมันออกจากความหมายตามตัวอักษรที่ปรากฏภายนอก เพื่อให้มีความสอดคล้องกลมกลืนกับข้อเรียกร้องแห่งความเชื่อมั่นของเราที่มีต่อความศรัทธาของบรรดาฮะวารีย์เหล่านั้น และด้วยหลักการเดียวกันนี้เอง สำหรับบรรดาสำนวนโวหารที่อาจสร้างความสับสนซึ่งปรากฏอยู่ในตัฟซีร ฟี ซิลาล เมื่อทำการอรรถาธิบายสูเราะฮ์ อัล-ฮะดีด หรือสูเราะฮ์ อัล-อิคลาศ ซึ่งสำนวนโวหารที่สร้างความสับสนเหล่านั้น จะต้องได้รับการตีความด้วยความเข้าใจจากสำนวนโวหารของผู้ประพันธ์เองที่มีความสว่างชัดเจนและเด็ดขาด ซึ่งปรากฏอยู่ในหนังสือเล่มเดียวกันนั้นเอง กล่าวคือ ความเข้าใจที่สามารถหักล้างข้อเสนอแนะใดๆ ก็ตามที่พยายามจะเชื่อมโยงเข้ากับแนวคิด วะห์ดะตุลวุญูด (وحدة الوجود) ที่ผิดพลาดนั้นได้อย่างสิ้นเชิง
อย่างไรก็ตาม ภายในหนังสือที่พวกเรานำเสนอในวันนี้ มีคำอธิบายที่ชัดเจนยิ่งกว่านั้นอีกเกี่ยวกับประเด็นปัญหานี้ และได้ลบล้างความสับสนคลุมเครือใดๆ ที่มีลักษณะเช่นนั้นให้หมดสิ้นไป โดยมีระบุไว้ในบท “อุลูฮียะฮ์ และ อุบูดียะฮ์” (ความเป็นพระเจ้า และ ความเป็นบ่าว) (หน้า 81) ว่า:
“ความเข้าใจของอิสลามได้ทำการแยกแยะอย่างเด็ดขาดทั้งหมด ในระหว่างธรรมชาติวิสัยแห่งความเป็นพระเจ้า (อุลูฮียะฮ์) กับธรรมชาติวิสัยแห่งความเป็นบ่าว (อุบูดียะฮ์) และในระหว่างสถานะแห่งอุลูฮียะฮ์กับอุบูดียะฮ์ และในระหว่างอัตลักษณ์แห่งอุลูฮียะฮ์กับอุบูดียะฮ์ ทั้งสองสิ่งนี้ไม่เหมือนกันและไม่ปะปนกันอย่างเด็ดขาด”
และมีระบุไว้ในบทเดียวกันนั้น (หน้า 116) อีกว่า:
“อิสลามถือว่าประเด็นเรื่องการให้เอกภาพแด่พระเจ้า (เตาฮีด) คือประเด็นหลักอันดับแรกสุดและเป็นประเด็นที่ยิ่งใหญ่ที่สุด การให้เอกภาพในความเป็นพระเจ้า (เตาฮีด อัล-อุลูฮียะฮ์) การจำกัดความเป็นพระเจ้าพร้อมด้วยอัตลักษณ์ของมันไว้สำหรับอัลลอฮ์แต่เพียงผู้เดียว และการยอมรับว่าอัตลักษณ์แห่งความเป็นพระเจ้านั้นเป็นสิทธิอันชอบธรรมของอัลลอฮ์แต่เพียงผู้เดียวเท่านั้น และแนวคิดเรื่องความครอบคลุมของความเป็นบ่าว (อุบูดียะฮ์) นั้น ได้แผ่คลุมไปทั่วทุกสิ่งทุกอย่างและทุกชีวิต พร้อมทั้งได้ถอดถอนอัตลักษณ์แห่งความเป็นพระเจ้าทั้งหมดออกไปจากสิ่งเหล่านั้น ดังนั้น แนวคิดเรื่องเตาฮีดด้วยระดับขั้นและความครอบคลุมที่มีลักษณะเช่นนี้แหละ คือเตาฮีดที่กลายเป็นเสาหลักและแก่นแท้ประการแรกสุดของอิสลาม”
ดังที่ท่านทั้งหลายได้เห็นแล้วว่า นั่นแหละคือสำนวนโวหารเรื่องเตาฮีดที่มีความสว่างชัดเจนและเด็ดขาดอย่างยิ่ง (ซึ่งถูกนำเสนอไว้โดยท่านเอง) ที่จะต้องถูกนำมาใช้ปรับประสานและใช้เป็นหลักอ้างอิง สำหรับสำนวนใดๆ ก็ตามของท่านที่ไม่ได้มีเจตนา ซึ่งอาจก่อให้เกิดความสับสนและความเข้าใจผิดขึ้นมาได้
และแม้ว่าจะเคยมีคนบางกลุ่มกล่าวหาว่า แนวคิดของซัยยิด กุฏุบ คือแนวคิดของพวกเคาะวาริจญ์ (Khawarij)!
สิ่งที่เป็นที่รับรู้กันโดยทั่วไปเกี่ยวกับกลุ่มเคาะวาริจญ์ก็คือ พวกเขาคือกลุ่มคนที่ตัดสินให้ผู้ที่กระทำความผิดฝ่าฝืน (มักศียัต) กลายเป็นผู้ปฏิเสธศรัทธา (กาฟิร) และพวกเขาจะคำนึงถึงเฉพาะแต่การงานและการกระทำที่ปรากฏอยู่ภายนอกเพียงอย่างเดียวเท่านั้น โดยไม่มองดูเจตนา (เนียต) ที่ควบคู่อยู่กับมันเลย พวกเขาพิพากษาตัดสินให้ผู้ใดก็ตามที่พวกเขาต้องการให้เป็นกาฟิรได้ตามอำเภอใจ เพียงเพราะความแตกต่างทางความคิดเห็นและความแตกต่างทางพฤติกรรม โดยไม่ได้นำมันไปอ้างอิงกับหลักเกณฑ์ทางบทบัญญัติศาสนา (ชะเราะอ์) เกี่ยวกับข้อตัดสินทางกฎหมายของความคิดเห็นและพฤติกรรมนั้นๆ เลย
ภายในหนังสือที่อยู่ในมือของท่านทั้งหลายในขณะนี้ นั่นคือหนังสือ “อัต-ตะศ็อววุร อัล-อิสลามีย์ วะ มุก็อววิมาตุฮู” ผู้อ่านสามารถพบตัวอย่างหนึ่งแห่งความเข้าใจ (ของท่าน) ที่สว่างชัดเจนและถูกต้องตามหลักเกณฑ์ทางบทบัญญัติศาสนา (ชะเราะอ์) ซึ่งถูกนำมาจากคัมภีร์ของอัลลอฮ์และซุนนะฮ์ของท่านรสูลุลลอฮ์ (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) ในประเด็นปัญหาเรื่องอำนาจอธิปไตยในการตัดสินชี้ขาด (อัล-ฮากิมียะฮ์) ซึ่งได้กลายเป็นหัวข้อหลักของการอภิปราย
ซัยยิด กุฏุบ ได้กล่าวไว้ในบท “อุลูฮียะฮ์ และ อุบูดียะฮ์” (หน้า 167) ซึ่งเกี่ยวข้องกับการอรรถาธิบายบรรดาอายะฮ์ในสูเราะฮ์ อัน-นิซาอ์ ว่า:
أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يَزْعُمُونَ أَنَّهُمْ آمَنُوا بِمَا أُنزِلَ إِلَيْكَ وَمَا أُنزِلَ مِن قَبْلِكَ يُرِيدُونَ أَن يَتَحَاكَمُوا إِلَى الطَّاغُوتِ وَقَدْ أُمِرُوا أَن يَكْفُرُوا بِهِ وَيُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَن يُضِلَّهُمْ ضَلَالًا بَعِيدًا
“เจ้ามิได้มองดูบรรดาผู้ที่กล่าวอ้างว่า พวกเขาได้ศรัทธาต่อวะฮีย์ที่ได้ถูกประทานลงมาแก่เจ้า และต่อวะฮีย์ที่ได้ถูกประทานลงมาก่อนหน้าเจ้าดอกหรือ ทั้งๆ ที่พวกเขายังคงปรารถนาที่จะนำข้อพิพาทไปตัดสินชี้ขาดกับฏอฆูต (สิ่งจอมปลอมที่ละเมิดขอบเขตของอัลลอฮ์) แม้ว่าพวกเขาจะได้รับคำสั่งให้ปฏิเสธมันแล้วก็ตาม? แท้จริงชัยฏอนนั้นมีความมุ่งหมายที่จะทำให้พวกเขาหลงผิดไปสู่ความหลงผิดอันห่างไกลยิ่ง” (60)
فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّىٰ يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا فِي أَنفُسِهِمْ حَرَجًا مِّمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا
“ดังนั้น ขอสาบานด้วยพระผู้อภิบาลของเจ้า พวกเขายังไม่ได้ศรัทธาอย่างแท้จริง จนกว่าพวกเขาจะให้เจ้าเป็นผู้ตัดสินชี้ขาดในข้อพิพาทที่เกิดขึ้นระหว่างพวกเขา แล้วพวกเขาก็ไม่พบความคับข้องใจใดๆ ในจิตใจของตนเองต่อคำตัดสินที่เจ้าได้ชี้ขาดลงไป และพวกเขาน้อมรับด้วยความจำนนอย่างสิ้นเชิง” (65)
“พวกเรากำลังเผชิญหน้ากับกลุ่มชนหนึ่งภายในสังคมอิสลามในประเทศอิสลาม ที่ ‘กล่าวอ้าง’ ว่าพวกเขาได้ศรัทธาต่อบัญชาที่ได้ถูกประทานลงมาแก่ท่านนบี (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) และต่อบัญชาที่อัลลอฮ์ได้ทรงประทานลงมาก่อนหน้านั้น… แต่ทว่าอัลลอฮ์ไม่ทรงรับคำกล่าวอ้างของพวกเขาเหล่านี้ และไม่ทรงนับคำกล่าวอ้างนี้ว่าเป็นความศรัทธา ทั้งนี้เพราะเหตุใด? เพราะพวกเขาทำการยอมรับและกล่าวอ้างเช่นนั้น ‘ในขณะที่พวกเขายังคงปรารถนาที่จะไปตัดสินชี้ขาดกับฏอฆูต’ มิใช่ไปตัดสินชี้ขาดด้วยบทบัญญัติ (ชะรีอะฮ์) ของอัลลอฮ์”
ต่อจากนั้นท่านได้กล่าวว่า (หน้า 169): “และภายหลังจากที่อัลลอฮ์ทรงตัดสินว่าพวกเขากล่าวเท็จในคำกล่าวอ้างของพวกเขา ด้วยหลักฐานที่ว่าพวกเขายังคงปรารถนาที่จะไปตัดสินชี้ขาดกับฏอฆูต ทั้งๆ ที่พวกเขาได้รับคำสั่งให้ปฏิเสธมันแล้ว ดังนั้น ความปรารถนาและความโน้มเอียงของพวกเขาที่มีลักษณะเช่นนั้นแหละ ที่ได้หักล้างคำยอมรับทางวาจาของพวกเขาและลบล้างคุณค่าของมันให้หมดสิ้นไป”
ดังนั้น จากตัวบทต่างๆ ที่พวกเราได้อธิบายไว้อย่างยืดยาวนี้ ย่อมปรากฏชัดเจนว่า การตัดสินให้บุคคลหนึ่งเป็นผู้ปฏิเสธศรัทธา (ตักฟีร) ในประเด็นปัญหาที่ขึ้นอยู่กับเรื่องอำนาจการตัดสินชี้ขาด (ฮากิมียะฮ์) นั้น ถูกวางเงื่อนไขไว้ด้วย การมีอยู่ของความปรารถนาและความตั้งใจที่จะไปตัดสินชี้ขาดกับฏอฆูต และการมีอยู่ของความพึงพอใจต่อกฎหมายอื่นที่นอกเหนือจากกฎหมายของอัลลอฮ์ นี่คือทัศนะที่เป็นมติเอกฉันท์ของบรรดาอุละมาอ์แห่งอิสลามในทุกดินแดนและในทุกยุคสมัย โดยเฉพาะอย่างยิ่งบรรดาอุละมาอ์สะลัฟจากประชาชาติมุสลิม
ส่วนการที่จะตัดสินชนรุ่นมุสลิมในปัจจุบันนี้ว่า พวกเขามีความเชื่อมั่นที่จะไปตัดสินชี้ขาดกับฏอฆูตและพึงพอใจกับชะรีอะฮ์อื่นที่นอกเหนือจากชะรีอะฮ์ของอัลลอฮ์หรือไม่นั้น มันเป็นประเด็นปัญหาหนึ่งที่อาจก่อให้เกิดมุมมองที่แตกต่างกันได้ แต่สิ่งที่เป็นรากฐานแห่งการพิจารณาคือ การใช้หลักเกณฑ์ทางบทบัญญัติศาสนา (ชัรอียะฮ์) ซึ่งเป็นที่ตั้งแห่งบทบัญญัติกฎหมายอิสลามทั้งหลาย
การดะอ์วะฮ์ด้วยความอ่อนโยนสุภาพนุ่มนวลนั้นเป็นสิ่งจำเป็น (วาญิบ) อย่างแน่นอน กล่าวคือ การอ่อนโยนสุภาพเพื่อเปิดเผยสัจธรรมความจริงให้ปรากฏ มิใช่การอ่อนโยนสุภาพเพื่อปกปิดซ่อนเร้นสัจธรรมความจริง! การกระทำประการหลังนี่แหละ ที่อัลลอฮ์ได้ทรงอธิบายแก่นบีของพระองค์ว่า:
وَدُّوا لَوْ تُدْهِنُ فَيُدْهِنُونَ
“พวกเขาปรารถนาหากว่าเจ้าจะโอนอ่อนผ่อนปรน พวกเขาก็จะโอนอ่อนผ่อนปรนด้วย” (สูเราะฮ์ อัล-เกาะลัม : 9)
ซัยยิด กุฏุบ ไม่เคยกล่าวแก่ผู้ใดเลยว่า: “ท่านเป็นกาฟิร!” ทว่าสิ่งที่ท่านกล่าวอยู่เสมอคือ: ความศรัทธานั้นมีคุณลักษณะเฉพาะที่ถูกอธิบายไว้ในคัมภีร์ของอัลลอฮ์และซุนนะฮ์ของท่านรสูล ในทำนองเดียวกัน การปฏิเสธศรัทธาก็มีคุณลักษณะเฉพาะที่ถูกอธิบายไว้ในคัมภีร์ของอัลลอฮ์และซุนนะฮ์ของท่านรสูล ด้วยเหตุนี้ ผู้ใดที่พบว่าในตัวของเขามีคุณลักษณะแห่งความศรัทธา ก็จงขอบคุณต่ออัลลอฮ์ และผู้ใดที่พบว่าในตัวของเขามีคุณลักษณะในทางตรงกันข้าม ก็จงเตาบะฮ์กลับเนื้อกลับตัวต่ออัลลอฮ์เสีย นั่นแหละคือสภาพการณ์แห่งความแปลกแยก (ฆุรบะฮ์) ที่ท่านรสูลุลลอฮ์ (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) ได้ทรงชี้แนะไว้ในหะดีษบทหนึ่งของท่านว่า:
بَدَأَ الْإِسْلَامُ غَرِيبًا وَسَيَعُودُ غَرِيبًا كَمَا بَدَأَ فَطُوبَىٰ لِلْغُرَبَاءِ
“อิสลามได้เริ่มต้นขึ้นด้วยสภาพที่แปลกแยก และมันจะหวนกลับคืนสู่สภาพที่แปลกแยกอีกครั้งหนึ่งเฉกเช่นที่มันได้เริ่มต้นขึ้น ดังนั้น สวนสวรรค์คือสิ่งตอบแทนสำหรับบรรดาผู้ที่แปลกแยกเหล่านั้น” (รายงานโดย มุสลิม)
ลงชื่อ: มุฮัมมัด กุฏุบ
อัล-มัฆฟูรุละฮู อัล-อาริฟ บิลลาฮ์ อัช-ชะฮีด ซัยยิด อิบนุ กุฏุบ อิบรอฮีม ได้ถือกำเนิดขึ้นในปี ค.ศ. 1906 ณ หมู่บ้านมูชะฮ์ (Musyah) เขตอัสยูฏ (Asyut) ประเทศอียิปต์ ในครอบครัวที่เคร่งครัดต่อคำสอนศาสนาและมีสถานะอันทรงเกียรติในหมู่บ้านนั้น
ท่านได้ท่องจำอัลกุรอานจนขึ้นใจนับตั้งแต่ในวัยที่อายุยังไม่ถึงสิบขวบ และด้วยสิ่งนั้นท่านก็ได้ทำให้ความปรารถนาและความใฝ่ฝันของบิดาและมารดาอันเป็นที่รักเป็นจริงขึ้นมา
ท่านได้เข้าศึกษาต่อที่วิทยาลัยดารุลอุลูม (Kuliyyah Darul ‘Ulum) สถาบันการศึกษาระดับสูงด้านอิสลามและวรรณคดีอาหรับที่มีชื่อเสียงโด่งดังไปทั่วโลกอิสลาม หลังจากสำเร็จการศึกษาระดับสูง ท่านก็ได้ก้าวเข้าสู่วงการครูและการประพันธ์ และในท้ายที่สุดก็ถูกย้ายไปประจำในฝ่ายบริหาร ณ กระทรวงศึกษาธิการในกรุงไคโร
ในปี ค.ศ. 1945 ท่านได้ตัดสินใจเริ่มต้นการประพันธ์หนังสืออย่างจริงจัง และนับตั้งแต่ปีนั้นจนถึงปี ค.ศ. 1950 ท่านก็ประสบความสำเร็จในการผลิตหนังสือที่มีคุณภาพถึงยี่สิบหกเล่มในหลากหลายสาขา
ในปี ค.ศ. 1948 ท่านถูกส่งตัวไปยังประเทศอเมริกาเพื่อศึกษาระบบการเรียนการสอน และตลอดระยะเวลาเกือบสองปีที่พำนักอยู่ที่นั่น ท่านได้ทำการสังเกตการณ์อย่างกว้างขวางเกี่ยวกับชีวิตในอเมริกา ซึ่งสร้างความผิดหวังให้แก่ท่านเป็นอย่างมาก ต่อมาในจดหมายถึงนักปราชญ์ เตาฟีก อัล-ฮะกีม ท่านได้เขียนไว้ว่า: “อเมริกามีทุกสิ่งทุกอย่าง ยกเว้นจิตวิญญาณ”
เมื่อเดินทางกลับจากอเมริกา ท่านจึงตัดสินใจที่จะอุทิศชีวิตของท่านให้แก่การศึกษาอิสลามและการเคลื่อนไหวอิสลาม (หะเราะกะฮ์ อิสลามียะฮ์) และละทิ้งเวทีแห่งวรรณกรรมทางโลก
ช่วงปี ค.ศ. 1951 - 1964 นับเป็นช่วงเวลาแห่งการเปลี่ยนผ่านของท่านสู่การประพันธ์งานเขียนอิสลามที่จริงจังและรุ่งโรจน์ ผลงานที่เป็นหมุดหมายสำคัญแห่งพลังการผลิตทางปัญญาของท่านก็คือ “ตัฟซีร ฟี ซิลาลิล กุรอาน” โดยญุซแรกของตัฟซีรฉบับนี้ได้ปรากฏโฉมขึ้นในปี ค.ศ. 1952 และท่านได้ประพันธ์ตัฟซีรฉบับนี้จนครบทั้งสามสิบญุซในช่วงปลายทศวรรษที่ห้าสิบ ซึ่งใช้เวลาประมาณเกือบแปดปี
นอกจากนี้ ตัฟซีร ฟี ซิลาลิล กุรอาน ยังถูกเขียนขึ้นด้วยน้ำหมึกแห่งความทุกข์ทรมานและความเจ็บปวดรวดร้าวอันขมขื่น อันเป็นผลพวงจากการกดขี่และการเล่นเกมการเมืองอันบ้าคลั่งในอำนาจที่อธรรมในยุคนั้น ท่านต้องเผชิญกับการทรมานทางร่างกายที่โหดร้ายทารุณและไร้มนุษยธรรม และความทุกข์ทรมานทั้งหมดนี้ได้ทำให้ตัวตนทั้งหมดของท่านมุ่งตรงไปสู่อัลลอฮ์และสู่การซึมซับอัลกุรอาน จนก่อกำเนิดตัฟซีร ฟี ซิลาลิล กุรอาน ในรูปแบบอันเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่เหนือกว่าตัฟซีรฉบับอื่นๆ
ตัฟซีร “ฟี ซิลาลิล กุรอาน” มีความแตกต่างจากตัฟซีรฉบับอื่นๆ เมื่อท่านได้เลือกใช้ระเบียบวิธีในการอรรถาธิบาย (มินฮาจญ์) ที่ชำระล้างการอรรถาธิบายให้บริสุทธิ์พ้นจากการอภิปรายในประเด็นปลีกย่อยข้างเคียงและเรื่องแทรกซ้อนที่ไม่ได้ถูกชี้แนะโดยตัวบทของอัลกุรอาน ด้วยเหตุนี้เอง ท่านจึงได้พาตัฟซีรของท่านออกห่างจากการถกเถียงทางด้านภาษาและไวยากรณ์ การถกเถียงทางวิชาเทววิทยาเชิงวิภาษวิธี (อิลมุลกะลาม) และวิชานิติศาสตร์ (ฟิกฮ์) ตลอดจนเรื่องเล่านิทานปรัมปราของพวกอิสรออีลียาต นอกจากนี้ ท่านยังได้พาตัฟซีรของท่านออกห่างจากการนำเอาตัวบทของอัลกุรอานไปสยบยอมต่อการค้นพบและข้อคิดเห็นทางวิทยาศาสตร์
ท่านได้ระบุคุณลักษณะของการอภิปรายในประเด็นปลีกย่อยข้างเคียงเหล่านั้นว่า เป็นการผสมปนเปที่ทำลายหนทางแห่งการถ่ายทอดอันงดงาม เที่ยงตรง และชัดเจนของอัลกุรอาน และเป็นอุปสรรคขวากหนาม “ที่กั้นขวางอัลกุรอานออกจากจิตวิญญาณของข้าพเจ้า และกั้นขวางจิตวิญญาณของข้าพเจ้าออกจากอัลกุรอาน”
ในช่วงต้นปี ค.ศ. 1960 ท่านได้ลุกขึ้นมาอีกครั้งหนึ่งด้วยความทุ่มเทอย่างเต็มเปี่ยม เพื่อทำการปรับปรุงแก้ไขตัฟซีร ฟี ซิลาลิล กุรอาน ให้ทันสมัยและสมบูรณ์ยิ่งขึ้น เพื่อทำให้ตัฟซีรฉบับนั้นกลายเป็นตัฟซีรแห่งขบวนการเคลื่อนไหว (ตัฟซีร ฮะรอกีย์) ที่สมบูรณ์แบบ ท่านประสบความสำเร็จในการปรับปรุงตัฟซีรฉบับนั้นขึ้นใหม่ไปจนถึงญุซที่สิบสาม ซึ่งเป็นจุดสิ้นสุดของสูเราะฮ์ อิบรอฮีม ทว่าท่านไม่มีโอกาสได้ปรับปรุงญุซที่เหลือให้เสร็จสมบูรณ์ เพราะจู่ๆ ท่านก็ถูกจับกุมคุมขังอีกครั้งหนึ่งด้วยข้อกล่าวหาที่จอมปลอมและอธรรม
ครั้นต่อมา ในยามรุ่งอรุณของวันจันทร์ที่ 13 ญุมาดิลเอาวัล ฮ.ศ. 1386 ตรงกับวันที่ 29 สิงหาคม ค.ศ. 1966 ท่านก็ได้พานพบกับการพลีชีพ (ชะฮาดะฮ์) ของท่าน ณ ตะแลงแกงประหารชีวิต ภายหลังจากที่ถูกตัดสินว่ามีความผิดโดยศาลทหารซึ่งถูกจัดตั้งขึ้นโดยรัฐบาลปฏิวัติในยุคนั้น การประหารชีวิตด้วยการแขวนคอครั้งนั้นได้ถูกดำเนินการอย่างกะทันหันต่อผู้วายชนม์ โดยไม่นำพาต่อเสียงคัดค้านของโลกอิสลาม และปฏิเสธโทรเลขขออุทธรณ์ส่วนตัวจากกษัตริย์ซาอุดีอาระเบียผู้ล่วงลับ คือ กษัตริย์ฟัยศ็อล อิบนุ อับดุลอะซีซ อย่างไร้มารยาท ทั้งๆ ที่พระองค์ทรงวิงวอนขอให้ปล่อยตัวท่านให้พ้นจากโทษประหารชีวิต โดยที่พระองค์ทรงพร้อมที่จะประทานสิ่งใดก็ตามตามที่รัฐบาลอียิปต์เรียกร้อง
บทนำ (MUQADDIMAH) : อรรถาธิบาย ฟี ฎิลาลิล กุรอาน
หัวข้อที่มีชื่อว่า “บทนำ (MUQADDIMAH) : อรรถาธิบาย ฟี ฎิลาลิล กุรอาน”بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيْمِ
ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ
การมีชีวิตอยู่ภายใต้ร่มเงาแห่งอัลกุรอานคือความโปรดปราน (นิอ์มัต) ประการหนึ่ง ที่ไม่มีผู้ใดสามารถล่วงรู้ได้ นอกจากผู้ที่ได้ลิ้มรสมันด้วยตนเองเท่านั้น มันคือความโปรดปรานที่ยกระดับจิตวิญญาณ ประทานความจำเริญ และชำระล้างช่วงชีวิตของคนผู้หนึ่งให้บริสุทธิ์
อัลฮัมดุลิลลาฮ์ มวลการสรรเสริญและขอบคุณแด่อัลลอฮ์ ผู้ทรงประทานความโปรดปรานแห่งการมีชีวิตอยู่ภายใต้ร่มเงาของอัลกุรอานแก่ฉันเป็นระยะเวลาหนึ่ง ซึ่ง ณ ที่นั้น ฉันได้ลิ้มรสความโปรดปรานที่ไม่เคยได้สัมผัสมาก่อนเลยตลอดชีวิตของฉัน นั่นคือความโปรดปรานที่ยกระดับ ประทานความจำเริญ และชำระล้างอายุขัยของฉันให้สะอาดบริสุทธิ์
ฉันมีชีวิตอยู่ประหนึ่งได้ยินอัลลอฮ์ตรัสกับฉันด้วยอัลกุรอานนี้… ใช่แล้ว พระองค์กำลังตรัสกับฉัน ผู้เป็นบ่าวที่แสนต่ำต้อยและเล็กกระจ้อยร่อย จะมีเกียรติยศใดที่มนุษย์คนหนึ่งจะได้รับ ที่สูงส่งไปกว่าเกียรติยศแห่งพระเจ้าอันยิ่งใหญ่นี้เล่า? จะมีความสูงส่งแห่งช่วงวัยใดที่จะประเสริฐไปกว่าความสูงส่งแห่งช่วงวัยที่คัมภีร์อันบริสุทธิ์เล่มนี้ได้เชิดชูขึ้น? และจะมีระดับแห่งความมีเกียรติใดสำหรับคนผู้หนึ่ง ที่จะสูงส่งไปกว่าระดับแห่งความมีเกียรติที่อัลลอฮ์ พระผู้ทรงสร้างผู้ทรงเกียรติยิ่ง ได้ทรงประทานให้?
ฉันได้ใช้ชีวิตอยู่ภายใต้ร่มเงาแห่งอัลกุรอาน และ ณ ที่นั้น ฉันได้มองเห็นความโง่เขลา (ญาฮิลียะฮ์) ที่กำลังอาละวาดอยู่บนหน้าแผ่นดินนี้ และฉันได้เห็นความสนใจและอุดมการณ์ของผู้คนในโลกนี้ช่างเล็กน้อยและแคบแสนแคบ ฉันเห็นบรรดาผู้บูชาความโง่เขลา (ญาฮิลียะฮ์) ต่างภาคภูมิใจในความรู้ที่พวกเขามี ซึ่งแท้จริงแล้วเป็นเพียงความรู้ระดับเด็กๆ ความเข้าใจและแนวคิดแบบเด็กๆ ความสนใจและปณิธานแบบเด็กๆ เฉกเช่นสายตาของผู้อาวุโสที่มองดูของเล่นของเด็ก ความพยายามแบบเด็กๆ และเสียงพูดที่ไม่ชัดถ้อยชัดคำของเด็ก ฉันรู้สึกตกใจและประหลาดใจว่าเหตุใดผู้คนจึงกลายเป็นเช่นนี้ เหตุใดพวกเขาจึงตกลงไปในโคลนตมที่สกปรกและเต็มไปด้วยโรคร้ายนี้? เหตุใดพวกเขาจึงไม่ยอมรับฟังเสียงเรียกร้องของอัลลอฮ์ ผู้ทรงสูงส่งและผู้ทรงยิ่งใหญ่ ซึ่งเป็นเสียงเรียกร้องที่สามารถยกระดับ ประทานความจำเริญ และชำระล้างช่วงชีวิตของคนผู้หนึ่งให้สะอาดบริสุทธิ์?
ฉันได้ใช้ชีวิตอยู่ภายใต้ร่มเงาแห่งอัลกุรอาน และ ณ ที่นั้น ฉันสามารถรื่นรมย์กับความเข้าใจที่สมบูรณ์ ซึ่งครอบคลุมทัศนคติที่สูงส่งและบริสุทธิ์ต่อโลกแห่งการดำรงอยู่ (อาลัม อัล-วุญูด) ต่อเป้าหมายของโลกแห่งการดำรงอยู่ทั้งหมด และต่อเป้าหมายแห่งการดำรงอยู่ของตัวมนุษย์เอง จากนั้นฉันจึงนำมันไปเปรียบเทียบกับความเข้าใจและทัศนคติแบบญาฮิลียะฮ์ที่มนุษยชาติยึดถือปฏิบัติกัน ทั้งในโลกตะวันออกและตะวันตก ทั้งทางเหนือและทางใต้ แล้วฉันก็ตั้งคำถามว่า: เหตุใดมนุษย์จึงยอมทนใช้ชีวิตอยู่ในหนองน้ำที่เน่าเหม็นในระดับที่ตกต่ำยิ่ง และอยู่ในความมืดมิดอันดำมืดแห่งการหลงทาง ทั้งๆ ที่พวกเขามีทุ่งกว้างที่สะอาดสะอ้าน มีสถานที่อันสูงส่ง และมีแสงสว่างที่เจิดจรัส?
ฉันได้ใช้ชีวิตอยู่ภายใต้ร่มเงาแห่งอัลกุรอาน และ ณ ที่นั้น ฉันสามารถสัมผัสได้ถึงความสมดุลอันงดงามระหว่างการเคลื่อนไหวของมนุษย์ตามที่อัลลอฮ์ทรงประสงค์ กับการเคลื่อนไหวของจักรวาลที่อัลลอฮ์ทรงสร้างขึ้น จากนั้นฉันก็มองเห็นสภาพความสับสนวุ่นวายที่มนุษยชาติกำลังเผชิญอยู่ อันเนื่องมาจากการเบี่ยงเบนไปจากกฎเกณฑ์แห่งจักรวาล และฉันยังเห็นความขัดแย้งกันระหว่างคำสอนที่เสื่อมทรามและชั่วร้ายที่ถูกสอนแก่พวกเขา กับธรรมชาติแห่งการกำเนิดดั้งเดิม (ฟิฏเราะฮ์) ของพวกเขาเอง จนฉันได้กล่าวขึ้นในใจว่า: ชัยฏอน (ซาตาน) ผู้ชั่วร้ายตนใดกันที่ได้นำพามนุษยชาติไปสู่นรกขุมนี้?
มนุษย์ช่างขาดทุนยิ่งนัก!
ฉันได้ใช้ชีวิตอยู่ภายใต้ร่มเงาแห่งอัลกุรอาน และ ณ ที่นั้น ฉันมองเห็นว่าโลกแห่งการดำรงอยู่นี้กว้างใหญ่ไพศาลกว่าขนาดที่ปรากฏให้เห็นภายนอกอย่างเทียบไม่ได้ มันยิ่งใหญ่กว่าทั้งในแง่ของแก่นแท้และในแง่ของจำนวนมิติต่างๆ ของมัน มันครอบคลุมทั้งโลกเร้นลับ (อาลัม ฆออิบ) และโลกที่ประจักษ์ชัด (อาลัม ชะฮาดะฮ์) ทั้งสองโลก ไม่ใช่เพียงโลกที่ประจักษ์ชัดเท่านั้น มันครอบคลุมทั้งโลกนี้ (ดุนยา) และโลกหน้า (อาคิเราะฮ์) ไม่ใช่เพียงโลกนี้เท่านั้น การดำรงอยู่ของมนุษย์นั้นเชื่อมต่อยาวนานไปตามครรลองแห่งกาลเวลาอันไกลโพ้น ความตายไม่ใช่จุดสิ้นสุดของการเดินทางแห่งชีวิตมนุษย์ หากแต่มันเป็นเพียงช่วงระยะหนึ่งท่ามกลางการเดินทาง ทุกสิ่งทุกอย่างที่คนผู้หนึ่งได้รับในโลกนี้ไม่ใช่ผลตอบแทนทั้งหมดของเขา แต่มันเป็นเพียงส่วนหนึ่งของผลตอบแทนของเขาเท่านั้น การตอบแทนใดๆ ที่พลาดไปในโลกนี้จะไม่พลาดไปในโลกหน้าอย่างแน่นอน ณ ที่นั้น การตอบแทนจะไม่มีการอธรรม ไม่มีการลดทอน และไม่มีการสูญเปล่า ช่วงระยะการเดินทางที่มนุษย์ผ่านพ้นไปบนโลกนี้ เป็นเพียงช่วงระยะของการเดินทางในโลกแห่งชีวิตที่เป็นเรื่องปกติ เป็นโลกแห่งมิตรภาพที่อบอุ่น และเป็นโลกที่มีจิตวิญญาณซึ่งคอยตอบรับ ต้อนรับ และผินหน้าเข้าหาอัลลอฮ์ พระผู้ทรงสร้างผู้ทรงเอกะอยู่เสมอ เฉกเช่นจิตวิญญาณของผู้ศรัทธาที่ผินหน้าเข้าหาพระองค์ด้วยความนอบน้อมถ่อมตน (คุชูอ์) อย่างเต็มเปี่ยม
وَ لِلّٰهِ يَسْجُدُ مَنْ فِي السَّمٰوٰتِ وَ الْأَرْضِ طَوْعًا وَ كَرْهًا وَ ظِلٰلُهُمْ بِالْغُدُوِّ وَ الْآصَالِ (١٥)
“และบรรดาผู้ที่อยู่ในชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดิน ต่างก้มกราบ (สุญูด) แด่อัลลอฮ์เท่านั้น ไม่ว่าจะด้วยความเต็มใจหรือจำใจก็ตาม และเงาของพวกเขาก็เช่นกัน (ที่ก้มกราบ) ทั้งในยามเช้าและยามเย็น” (ซูเราะฮ์ อัร-เราะอ์ดุ : 15)
تُسَبِّحُ لَهُ السَّمٰوٰتُ السَّبْعُ وَ الْأَرْضُ وَ مَنْ فِيهِنَّ ۚ وَ إِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ…
“ชั้นฟ้าทั้งเจ็ดและแผ่นดิน ตลอดจนสิ่งที่มีอยู่ในทั้งสองนั้น ต่างแซ่ซ้องสดุดี (ตัสบีห์) แด่พระองค์ และไม่มีสิ่งใดเลย เว้นแต่จะแซ่ซ้องสดุดีด้วยการสรรเสริญพระองค์…” (ซูเราะฮ์ อัล-อิสรออ์ : 44)
จะมีพักผ่อนใด ความสะดวกสบายใด ความอบอุ่นคุ้นเคยใด และความเชื่อมั่นใด (ที่จะยิ่งใหญ่ไปกว่า) การพักผ่อน ความสะดวกสบาย ความอบอุ่นคุ้นเคย และความเชื่อมั่น ที่หลั่งรินเข้าสู่หัวใจของเราด้วยความเข้าใจที่ครอบคลุม สมบูรณ์ กว้างขวาง และเที่ยงตรงนี้เล่า?
ฉันได้ใช้ชีวิตอยู่ภายใต้ร่มเงาแห่งอัลกุรอาน และ ณ ที่นั้น ฉันมองเห็นว่ามนุษย์มีเกียรติสูงส่งกว่าการให้คุณค่าและการประเมินทั้งหมดที่พวกเขารู้จักกันทั้งในอดีตและในยุคต่อๆ มาอย่างเทียบไม่ได้ มนุษย์ได้กลายเป็น “อินซาน” (มนุษย์ผู้ประเสริฐ) ด้วยการเป่าวิญญาณอันเป็นการสร้างของอัลลอฮ์:
فَإِذَا سَوَّيْتُهُ وَ نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي فَقَعُوا لَهُ سٰجِدِينَ (٢٩)
“ดังนั้น เมื่อข้าได้ทำให้เขามีรูปร่างที่สมบูรณ์ และได้เป่าวิญญาณของข้าเข้าไปในตัวเขาแล้ว พวกเจ้าจงก้มลงกราบ (สุญูด) ต่อเขาเถิด” (ซูเราะฮ์ อัล-ฮิจญ์ร : 29)
และด้วยการเป่าวิญญาณนี้เอง มนุษย์จึงได้รับการแต่งตั้งให้เป็นตัวแทน (เคาะลีฟะฮ์) บนหน้าแผ่นดิน:
وَ إِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلٰٓئِكَةِ إِنِّي جَاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً…
“และ (จงรำลึกถึง) เมื่อพระผู้อภิบาลของเจ้าได้ตรัสแก่มลาอิกะฮ์ว่า: แท้จริงข้าจะแต่งตั้งตัวแทน (เคาะลีฟะฮ์) ขึ้นในแผ่นดิน” (ซูเราะฮ์ อัล-บะเกาะเราะฮ์ : 30)
และทุกสิ่งทุกอย่างที่มีอยู่ในแผ่นดินล้วนถูกทำให้ยอมจำนนเพื่อประโยชน์ของมนุษย์:
هُوَ الَّذِي خَلَقَ لَكُمْ مَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا…
“พระองค์คือผู้ทรงสร้างทุกสิ่งที่มีอยู่ในแผ่นดินให้แก่พวกเจ้าทั้งหมด” (ซูเราะฮ์ อัล-บะเกาะเราะฮ์ : 29)
เนื่องจากมนุษย์มีระดับแห่งเกียรติยศและความสูงส่งอันประเสริฐยิ่งนี้ อัลลอฮ์จึงทรงทำให้สายใยแห่งความสัมพันธ์ที่ผูกพันมนุษยชาติเข้าไว้ด้วยกัน เป็นสายใยที่นำมาจากจิตวิญญาณอันทรงเกียรติที่พระองค์ทรงเป่าให้ นั่นคือสายใยแห่งหลักศรัทธา (อะกีดะฮ์) เพื่ออัลลอฮ์ ด้วยเหตุนี้ อะกีดะฮ์ของผู้ศรัทธา (มุอ์มิน) จึงเป็นทั้งมาตุภูมิ เป็นชนชาติ และเป็นครอบครัวของเขา และบนพื้นฐานของอะกีดะฮ์นี้เองที่มนุษยชาติจะต้องรวมเป็นหนึ่งเดียวกัน ไม่ใช่เป็นเหมือนฝูงสัตว์ที่รวมกลุ่มกันเพราะหญ้า เพราะทุ่งหญ้าเลี้ยงสัตว์ เพราะฝูง หรือเพราะรั้วกั้น
ผู้ศรัทธามีสายตระกูลที่เก่าแก่ยาวนาน ซึ่งสืบเนื่องกันมาตามครรลองแห่งกาลเวลาอันยาวไกลยิ่ง และเป็นหนึ่งในขบวนแถวของมนุษยชาติผู้ทรงเกียรติซึ่งนำโดยบรรดาศาสนทูตผู้ประเสริฐ ได้แก่ นูห์, อิบรอฮีม, อิสมาอีล, อิสฮาก, ยะอ์กูบ, ยูซุฟ, มูซา, อีซา และมุฮัมมัด ขอความสันติจงมีแด่ท่านเหล่านั้นทั้งหมด
إِنَّ هٰذِهِ أُمَّتُكُمْ أُمَّةً وٰحِدَةً وَ أَنَا رَبُّكُمْ فَاعْبُدُونِ (٩٢)
“แท้จริง ประชาชาติของพวกเจ้า (บรรดานบี) นี้ เป็นประชาชาติเดียวกัน และข้าคือพระผู้อภิบาลของพวกเจ้า ดังนั้นพวกเจ้าจงเคารพภักดีต่อข้าเถิด” (ซูเราะฮ์ อัล-อัมบิยาอ์ : 92)
ขบวนแถวของมนุษย์ผู้ทรงเกียรติที่สืบเนื่องกันมาตามครรลองแห่งกาลเวลาอันยาวนานนั้น ได้เผชิญหน้า — ดังที่ปรากฏภาพอยู่ภายใต้ร่มเงาแห่งอัลกุรอาน — กับสถานการณ์ที่คล้ายคลึงกัน วิกฤตการณ์ที่เหมือนกัน และประสบการณ์แบบเดียวกันในทุกยุคทุกสมัย ในหลากหลายสถานที่ และท่ามกลางกลุ่มชนต่างๆ ขบวนแถวนี้ต้องเผชิญกับความหลงผิด ความมืดบอด ความอยุติธรรม อารมณ์ใคร่ที่บ้าคลั่ง การกดขี่ข่มเหง ความโหดร้ายทารุณ การข่มขู่คุกคาม และการขับไล่ไสส่ง แต่กระนั้น ขบวนแถวนี้ก็ยังคงก้าวเดินต่อไปตามเส้นทางของตนด้วยย่างก้าวที่มั่นคง ด้วยมโนธรรมที่สงบเยือกเย็น ด้วยความเชื่อมั่นและความหวังอย่างเต็มเปี่ยมต่อความช่วยเหลือของอัลลอฮ์ พร้อมด้วยหัวใจที่เฝ้ารอคอยการมาถึงแห่งสัญญาอันเที่ยงแท้ของอัลลอฮ์ในทุกขณะ:
وَ قَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لِرُسُلِهِمْ لَنُخْرِجَنَّكُمْ مِنْ أَرْضِنَا أَوْ لَتَعُودُنَّ فِي مِلَّتِنَا ۖ فَأَوْحٰى إِلَيْهِمْ رَبُّهُمْ لَنُهْلِكَنَّ الظّٰلِمِينَ (١٣) وَ لَنُسْكِنَنَّكُمُ الْأَرْضَ مِنْ بَعْدِهِمْ ۚ ذٰلِكَ لِمَنْ خَافَ مَقَامِي وَ خَافَ وَعِيدِ (١٤)
“และบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาได้กล่าวแก่บรรดาศาสนทูตของพวกเขาว่า: เราจะขับไล่พวกท่านออกไปจากแผ่นดินของเราอย่างแน่นอน หรือไม่พวกท่านก็ต้องกลับเข้ามาอยู่ในศาสนาของเรา แล้วพระผู้อภิบาลของพวกเขาก็ได้ทรงดลใจ (วะฮีย์) แก่พวกเขาว่า: เราจะทำลายล้างบรรดาผู้อธรรมอย่างแน่นอน (13) และเราจะให้พวกเจ้าได้พำนักอยู่ในแผ่นดินนั้นหลังจากที่พวกเขา (ถูกทำลายไปแล้ว) นั่นคือรางวัลสำหรับผู้ที่เกรงกลัวต่อการยืนอยู่เบื้องหน้าข้า และเกรงกลัวต่อคำคาดโทษการลงทัณฑ์ของข้า (14)” (ซูเราะฮ์ อิบรอฮีม : 13-14)
นั่นคือท่าทีแบบเดียวกัน ประสบการณ์แบบเดียวกัน การข่มขู่แบบเดียวกัน ความเชื่อมั่นแบบเดียวกัน และคำมั่นสัญญาแบบเดียวกันที่ให้ไว้แก่ขบวนแถวแห่งศรัทธาอันทรงเกียรติ รวมถึงจุดจบแบบเดียวกันที่บรรดาผู้ศรัทธาเฝ้ารอคอย ณ ปลายทางการเดินทางของพวกเขา ในขณะที่พวกเขาต้องเผชิญกับการกดขี่และการข่มขู่คุกคาม
ภายใต้ร่มเงาแห่งอัลกุรอานเช่นกัน ที่ฉันได้เรียนรู้ว่า ในโลกแห่งการดำรงอยู่นี้ ไม่มีที่ว่างสำหรับความบังเอิญที่มืดบอด และสำหรับเหตุการณ์ไม่คาดฝันที่เกิดขึ้นอย่างกะทันหัน เพราะว่า:
إِنَّا كُلَّ شَيْءٍ خَلَقْنٰهُ بِقَدَرٍ (٤٩)
“แท้จริง เราได้สร้างทุกสิ่งทุกอย่างขึ้นมาตามกฎสภาวการณ์ (กะดัร) ที่กำหนดไว้อย่างรัดกุม” (ซูเราะฮ์ อัล-เกาะมัร : 49)
وَ خَلَقَ كُلَّ شَيْءٍ فَقَدَّرَهُ تَقْدِيرًا (٢)
“และพระองค์คือผู้ทรงสร้างทุกสิ่งทุกอย่าง แล้วทรงกำหนดสภาวการณ์ของมันไว้อย่างสมบูรณ์แบบ” (ซูเราะฮ์ อัล-ฟุรกอน : 2)
ทุกเรื่องราวและทุกเหตุการณ์ล้วนมีวิทยปัญญา (ฮิกมะฮ์) ของมัน แต่วิทยปัญญานั้นคือวิทยปัญญาอันเร้นลับที่ลึกซึ้งยิ่ง และอาจไม่ปรากฏให้เห็นแก่สายตาอันสั้นและจำกัดของมนุษย์:
فَعَسٰى أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئًا وَ يَجْعَلَ اللّٰهُ فِيهِ خَيْرًا كَثِيرًا (١٩)
“บางทีพวกเจ้าอาจเกลียดชังสิ่งหนึ่ง ทั้งๆ ที่อัลลอฮ์ทรงให้มีสิ่งดีงามมากมายอยู่ในนั้น” (ซูเราะฮ์ อัน-นิซาอ์ : 19)
وَ عَسٰى أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئًا وَ هُوَ خَيْرٌ لَكُمْ ۖ وَ عَسٰى أَنْ تُحِبُّوا شَيْئًا وَ هُوَ شَرٌّ لَكُمْ ۗ وَ اللّٰهُ يَعْلَمُ وَ أَنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ (٢١٦)
“และบางทีพวกเจ้าอาจเกลียดชังสิ่งหนึ่ง ทั้งๆ ที่สิ่งนั้นเป็นผลดีแก่พวกเจ้า และบางทีพวกเจ้าอาจรักใคร่สิ่งหนึ่ง ทั้งๆ ที่สิ่งนั้นเป็นผลร้ายแก่พวกเจ้า และอัลลอฮ์นั้นทรงรอบรู้ ส่วนพวกเจ้านั้นไม่รู้” (ซูเราะฮ์ อัล-บะเกาะเราะฮ์ : 216)
บรรดาเหตุปัจจัยต่างๆ ที่เป็นที่รับรู้กันโดยทั่วไปนั้น บางครั้งก็ก่อให้เกิดผลลัพธ์ตามมา และบางครั้งก็ไม่เกิดผล เช่นเดียวกับอารัมภบทหรือปัจจัยเบื้องต้นที่ผู้คนคิดว่าเป็นสิ่งแน่นอนตายตัว บางครั้งก็ส่งผลลัพธ์และบางครั้งก็ไม่ส่งผล เพราะตัวเหตุปัจจัยและปัจจัยเบื้องต้นเหล่านั้นเองไม่ได้มีอำนาจในการสร้างผลกระทบและผลลัพธ์ขึ้นมาได้ หากแต่พระประสงค์ (อิรอดะฮ์) อันเสรีของอัลลอฮ์ต่างหากที่เป็นผู้สร้างผลกระทบและผลลัพธ์เหล่านั้น ควบคู่ไปกับการสร้างตัวเหตุปัจจัยและปัจจัยเบื้องต้นเหล่านั้นขึ้นมาเอง:
لَا تَدْرِي لَعَلَّ اللّٰهَ يُحْدِثُ بَعْدَ ذٰلِكَ أَمْرًا (١)
“เจ้าไม่รู้หรอกว่า บางทีหลังจากนั้น อัลลอฮ์อาจจะทรงให้เกิดเรื่องราวอื่นขึ้นมาอีกก็ได้” (ซูเราะฮ์ อัฏ-เฏาะลาก : 1)
وَ مَا تَشَآءُونَ إِلَّا أَنْ يَشَآءَ اللّٰهُ… (٣٠)
“และพวกเจ้าจะไม่ประสงค์สิ่งใด เว้นเสียแต่ว่าอัลลอฮ์จะทรงประสงค์” (ซูเราะฮ์ อัล-อินซาน : 30)
ผู้ศรัทธาดำเนินตามเหตุปัจจัยต่างๆ เพราะเขาได้รับบัญชาให้กระทำเช่นนั้น แต่อัลลอฮ์ต่างหากคือผู้ทรงกำหนดผลกระทบและผลลัพธ์ของมัน ความเชื่อมั่นในความเมตตาของอัลลอฮ์และความยุติธรรมของพระองค์ ในวิทยปัญญาอันปรีชาญาณของอัลลอฮ์ และในความรอบรู้ของพระองค์ คือที่พึ่งพิงอันปลอดภัยเพียงแห่งเดียว และเป็นสถานที่อันรอดพ้นจากการกระซิบกระซาบและการล่อลวงของชัยฏอน:
الشَّيْطٰنُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَ يَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشَآءِ ۖ وَ اللّٰهُ يَعِدُكُمْ مَغْفِرَةً مِنْهُ وَ فَضْلًا ۗ وَ اللّٰهُ وٰسِعٌ عَلِيمٌ (٢٦٨)
“ชัยฏอนนั้นขู่สำทับพวกเจ้าด้วยความยากจน และใช้ให้พวกเจ้ากระทำความชั่วช้าลามก ในขณะที่อัลลอฮ์ทรงสัญญากับพวกเจ้าว่าจะประทานการอภัยโทษจากพระองค์และความโปรดปราน และอัลลอฮ์นั้นเป็นผู้ทรงไพศาลในการประทานและทรงรอบรู้ยิ่ง” (ซูเราะฮ์ อัล-บะเกาะเราะฮ์ : 268)
ด้วยเหตุนี้เอง ฉันจึงใช้ชีวิตอยู่ภายใต้ร่มเงาแห่งอัลกุรอานด้วยหัวใจที่สงบและร่มเย็น และ ณ ที่นั้น ฉันมองเห็นพระหัตถ์แห่งเดชานุภาพของอัลลอฮ์กำลังควบคุมดูแลทุกเหตุการณ์และทุกกิจการ ณ ที่นั้น ฉันมีชีวิตอยู่ภายใต้ร่มเงาและการคุ้มครองดูแลของอัลลอฮ์ และฉันสามารถสัมผัสได้ถึงร่องรอยแห่งคุณลักษณะของพระองค์ที่ส่งผลในเชิงบวกและทรงพลังอย่างแท้จริง:
أَمَّنْ يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ إِذَا دَعَاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوٓءَ… (٦٢)
“หรือว่าผู้ใดเล่าที่ตอบรับคำวิงวอนของผู้ที่ตกอยู่ในความทุกข์ยากลำบากเมื่อเขาวิงวอนขอต่อพระองค์ และทรงขจัดความทุกข์ร้อนนั้นออกไป?” (ซูเราะฮ์ อัน-นัมลุ : 62)
وَ هُوَ الْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهِ ۚ وَ هُوَ الْحَكِيمُ الْخَبِيرُ (١٨)
“และพระองค์คือผู้ทรงพิชิตเหนือปวงบ่าวของพระองค์ และพระองค์คือผู้ทรงปรีชาญาณ ผู้ทรงตระหนักรู้ยิ่ง” (ซูเราะฮ์ อัล-อันอาม : 18)
وَ اللّٰهُ غَالِبٌ عَلٰى أَمْرِهِ وَ لٰكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ (٢١)
“และอัลลอฮ์นั้นทรงมีอำนาจเหนือกิจการของพระองค์ แต่ทว่ามนุษย์ส่วนใหญ่นั้นไม่รู้” (ซูเราะฮ์ ยูซุฟ : 21)
وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللّٰهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَ قَلْبِهِ… (٢٤)
“และพึงรู้เถิดว่า แท้จริงอัลลอฮ์นั้นทรงมีอำนาจคั่นกลางระหว่างคนผู้หนึ่งกับหัวใจของเขา” (ซูเราะฮ์ อัล-อันฟาล : 24)
فَعَّالٌ لِمَا يُرِيدُ (١٠٧)
“(อัลลอฮ์) ทรงกระทำในทุกสิ่งที่พระองค์ทรงประสงค์” (ซูเราะฮ์ ฮูด : 107)
وَ مَنْ يَتَّقِ اللّٰهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجًا (٢) وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ ۚ وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِ فَهُوَ حَسْبُهُ ۚ إِنَّ اللّٰهَ بَالِغُ أَمْرِهِ… (٣)
“และผู้ใดที่ยำเกรงอัลลอฮ์ พระองค์จะทรงหาทางออกให้แก่เขา (2) และจะทรงประทานปัจจัยยังชีพแก่เขาจากทางที่เขามิได้คาดคิด และผู้ใดที่มอบหมายความไว้วางใจ (ตะวักกัล) ต่ออัลลอฮ์ พระองค์ย่อมทรงพอเพียงแล้วสำหรับการช่วยเหลือเขา แท้จริงอัลลอฮ์นั้นทรงบรรลุในกิจการของพระองค์เสมอ (3)” (ซูเราะฮ์ อัฏ-เฏาะลาก : 2-3)
مَا مِنْ دَآبَّةٍ إِلَّا هُوَ آخِذٌ بِنَاصِيَتِهَا… (٥٦)
“ไม่มีสัตว์โลกตัวใดเลย เว้นแต่พระองค์ (อัลลอฮ์) คือผู้ทรงกุมขมับ (ควบคุมชะตา) ของมันไว้” (ซูเราะฮ์ ฮูด : 56)
أَلَيْسَ اللّٰهُ بِكَافٍ عَبْدَهُ ۖ وَ يُخَوِّفُونَكَ بِالَّذِينَ مِنْ دُونِهِ… (٣٦)
“อัลลอฮ์มิทรงพอเพียงดอกหรือที่จะปกป้องคุ้มครองบ่าวของพระองค์? ในขณะที่พวกเขาข่มขู่ให้เจ้าหวาดกลัวด้วยบรรดาสิ่งที่ถูกเคารพบูชาอื่นจากอัลลอฮ์” (ซูเราะฮ์ อัซ-ซุมัร : 36)
وَ مَنْ يُهِنِ اللّٰهُ فَمَا لَهُ مِنْ مُكْرِمٍ… (١٨)
“และผู้ใดที่อัลลอฮ์ทรงทำให้เขาอัปยศต่ำต้อย ก็จะไม่มีผู้ใดสามารถเชิดชูเกียรติแก่เขาได้อีกเลย” (ซูเราะฮ์ อัล-ฮัจญ์ : 18)
وَ مَنْ يُضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ (٣٣)
“และผู้ใดที่อัลลอฮ์ทรงให้เขาหลงทาง ก็จะไม่มีผู้ใดสามารถชี้นำทางที่ถูกต้องแก่เขาได้อีกเลย” (ซูเราะฮ์ อัร-เราะอ์ดุ : 33)
แท้จริงแล้ว โลกแห่งการดำรงอยู่นี้มิได้ถูกปล่อยให้เป็นไปตามกฎเกณฑ์อัตโนมัติที่มืดบอดโดยเด็ดขาด หากทว่าเบื้องหลังกฎเกณฑ์เหล่านั้น มีพระประสงค์ (อิรอดะฮ์) ที่วางแผนการ และเจตจำนง (มะชีอะฮ์) อันเสรีดำรงอยู่เสมอ อัลลอฮ์ทรงสร้างและทรงคัดเลือกสิ่งใดก็ตามที่พระองค์ทรงประสงค์ นอกจากนี้ ฉันยังได้เรียนรู้ว่าพระหัตถ์แห่งเดชานุภาพของอัลลอฮ์นั้นทรงงานอยู่ตลอดเวลา แต่ทว่าทรงงานตามวิถีทางเฉพาะของพระองค์เอง เราไม่อาจเร่งรัดให้พระองค์ทรงลงมือกระทำการโดยทันที และไม่อาจเสนอแนะสิ่งใดๆ ต่ออัลลอฮ์ได้ ระบบการดำเนินชีวิตที่อัลลอฮ์ทรงจัดวางไว้ — ดังที่สามารถมองเห็นได้ภายใต้ร่มเงาแห่งอัลกุรอาน — ถูกร่างขึ้นเพื่อให้สามารถทำงานได้ในทุกๆ สังคม และในทุกระดับขั้นของพัฒนาการแห่งชีวิตมนุษย์ ตลอดจนในทุกสภาวะจิตใจของมนุษยชาติที่มีความเหมือนกัน ระบบนี้ถูกร่างขึ้นเพื่อมนุษย์ที่อาศัยอยู่บนโลกใบนี้ โดยคำนึงถึงธรรมชาติพื้นฐาน (ฟิฏเราะฮ์) ของมนุษย์ พลังความสามารถ พรสวรรค์ตามธรรมชาติ ตลอดจนจุดแข็งและจุดอ่อนของเขา รวมถึงคำนึงถึงสภาพการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไปซึ่งเขาต้องเผชิญ ระบบนี้ไม่เคยมีอคติหรือมองสิ่งถูกสร้างที่เป็นมนุษย์นี้ในแง่ร้าย จนถึงขั้นดูแคลนบทบาทของเขา หรือทำให้คุณค่าของเขาสูญเปล่าในรูปแบบใดๆ ของชีวิต ไม่ว่าจะในฐานะปัจเจกบุคคลหรือในฐานะสมาชิกของกลุ่มชนก็ตาม ในทำนองเดียวกัน ระบบนี้ก็ไม่เคยเพ้อฝันด้วยจินตนาการอันเลื่อนลอย จนถึงขั้นยกย่องสิ่งถูกสร้างที่เป็นมนุษย์นี้ให้สูงส่งเกินกว่าฐานะของเขา เกินกว่าพลังความสามารถของเขา และเกินกว่าภารกิจหน้าที่ของเขาที่อัลลอฮ์ได้ทรงกำหนดไว้เมื่อครั้งที่ทรงสร้างเขาขึ้นมา และในทั้งสองสภาวะนี้ ระบบนี้ก็ไม่ได้ทึกทักเอาว่า รากฐานแห่งธรรมชาติ (ฟิฏเราะฮ์) ของมนุษย์นั้นเป็นรากฐานที่ตื้นเขิน ซึ่งเกิดขึ้นได้เพียงด้วยอำนาจของกฎหมาย หรือสามารถลบล้างออกไปได้ด้วยปลายปากกาเท่านั้น มนุษย์ผู้นี้ พร้อมด้วยธรรมชาติพื้นฐาน แนวโน้ม และพรสวรรค์ตามธรรมชาติของเขา จะได้รับการชี้นำโดยระบบชีวิตแห่งพระเจ้านี้ เพื่อยกระดับเขาขึ้นสู่ระดับขั้นสูงสุดแห่งความสมบูรณ์แบบที่ถูกกำหนดไว้สำหรับเขา ให้สอดคล้องกับการถูกสร้างและภารกิจของเขา และเพื่อให้เกียรติแก่ตัวเขา ธรรมชาติพื้นฐานของเขา และคุณค่าของเขา เมื่อระบบนี้ได้นำพาเขาไปบนหนทางแห่งความสมบูรณ์แบบที่มุ่งตรงไปสู่อัลลอฮ์ ด้วยเหตุนี้เอง ระบบชีวิตแห่งพระเจ้านี้จึงถูกสร้างขึ้นเพื่อระยะเวลาอันยาวนานยิ่ง ซึ่งมีเพียงอัลลอฮ์ผู้ทรงสร้างมนุษย์และผู้ทรงประทานอัลกุรอานเล่มนี้ลงมาเท่านั้นที่ทรงล่วงรู้ นั่นคือเหตุผลว่าทำไมระบบนี้จึงไม่กระทำการอย่างเผด็จการตามอำเภอใจและไม่เร่งรีบ ในความพยายามที่จะบรรลุเป้าหมายอันสูงส่งจากระบบนี้ กาลเวลาเบื้องหน้าของมันเปิดกว้างโดยไม่จำกัดอยู่เพียงแค่อายุขัยของปัจเจกบุคคล มันไม่ได้ถูกผลักดันด้วยความปรารถนาอันไม่จีรัง และความวิตกกังวลว่าความตายจะมาถึงเสียก่อนที่จะบรรลุเป้าหมายอันไกลโพ้น เฉกเช่นที่เกิดขึ้นกับบรรดานักต่อสู้เพื่อลัทธิอุดมการณ์ทางโลก ที่กระทำการอย่างหักหาญตามอำเภอใจภายในช่วงอายุคนเดียว และกระทำการล้ำเส้นธรรมชาติพื้นฐาน (ฟิฏเราะฮ์) ซึ่งก้าวเดินไปด้วยย่างก้าวที่สมดุลและสงบนิ่ง เพียงเพราะพวกเขาไม่มีความอดทนพอที่จะก้าวเดินไปพร้อมกับย่างก้าวที่สมดุลและสงบนิ่งนั้น และในการเดินทางและการต่อสู้ที่หักหาญตามอำเภอใจของพวกเขานั้นเอง จึงเกิดการเข่นฆ่าและการหลั่งเลือด การพังทลายของคุณค่า และการปะทุขึ้นของความปั่นป่วนวุ่นวายและโกลาหล แล้วในท้ายที่สุด ตัวพวกเขาเองก็พินาศย่อยยับ และลัทธิที่พวกเขาประดิษฐ์คิดค้นขึ้นมาก็พังทลายลงภายใต้การทุบทำลายของค้อนแห่งธรรมชาติพื้นฐาน (ฟิฏเราะฮ์) ซึ่งลัทธิที่หักหาญตามอำเภอใจเหล่านั้นไม่อาจทานทนได้ ส่วนอิสลามนั้น ยังคงก้าวเดินต่อไปอย่างนุ่มนวลในการนำพาธรรมชาติพื้นฐานของมนุษย์ มันผลักดันในจุดนี้และยับยั้งในจุดนั้น และคอยแก้ไขเมื่อเกิดการเบี่ยงเบน แต่จะไม่กระทำการทุบทำลายหรือบดขยี้ธรรมชาติพื้นฐานของมนุษย์ มันยังคงปฏิบัติต่อธรรมชาติของมนุษย์ด้วยความอดทน นั่นคืออดทนด้วยความอดทนของผู้ที่มีความเข้าใจอย่างลึกซึ้ง ชาญฉลาด และเชื่อมั่นในเป้าหมายที่ได้กำหนดไว้ หากยังไม่สามารถบรรลุผลได้ในรอบแรก ก็จะพยายามต่อไปในรอบที่สอง หรือรอบที่สาม หรือรอบที่สิบ หรือรอบที่ร้อย หรือรอบที่พัน กาลเวลายังคงทอดยาว เป้าหมายก็ชัดเจนยิ่ง และหนทางที่มุ่งสู่เป้าหมายอันยิ่งใหญ่นั้นก็ยาวไกลยิ่งนัก หากต้นไม้สูงใหญ่เติบโตขึ้นและรากแก้วของมันหยั่งลึกลงในแผ่นดินอย่างมั่นคง กิ่งก้านสาขาของมันแผ่ขยายออกไปอย่างกว้างขวางและมีใบหนาทึบฉันใด อิสลามก็เป็นฉันนั้น มันเติบโตและงอกงามขึ้นอย่างช้าๆ ค่อยเป็นค่อยไป และสงบนิ่ง และมันจะก่อร่างสร้างตัวในรูปแบบที่อัลลอฮ์ทรงประสงค์เสมอ พืชพรรณต้นหนึ่งนั้น บางครั้งก็ถูกทรายทับถม บางครั้งครึ่งหนึ่งของมันก็ถูกหนอนกัดกิน และบางครั้งก็แห้งเหี่ยวเพราะขาดน้ำรด และบางครั้งก็จมอยู่ใต้น้ำที่ท่วมท้น แต่ชาวนาผู้มีความรู้และชาญฉลาดย่อมรู้ดีว่า พืชพรรณนั้นยังคงมีชีวิตและอุดมสมบูรณ์ และมันจะสามารถเอาชนะโรคร้ายทั้งมวลของมันได้ในระยะเวลาอันยาวนานนั้น ด้วยเหตุนี้เอง เขาจึงไม่กระทำการอย่างหักหาญตามอำเภอใจ ไม่กระวนกระวายและไม่ร้อนรน รวมถึงไม่พยายามเร่งให้มันสุกงอมด้วยวิธีการอื่นที่ผิดไปจากวิถีแห่งธรรมชาติที่สงบนิ่ง เปิดอกกว้าง และอบอุ่นเป็นกันเอง และนั่นคือวิถีแห่งกฎเกณฑ์ของพระเจ้าในโลกแห่งการดำรงอยู่ทั้งหมดนี้:
وَ لَنْ تَجِدَ لِسُنَّةِ اللّٰهِ تَبْدِيلًا (٢٣)
“และเจ้าจะไม่พบการเปลี่ยนแปลงใดๆ ในกฎเกณฑ์ (ซุนนะฮ์) ของอัลลอฮ์เลย” (ซูเราะฮ์ อัล-ฟัตฮ์ : 23)
อัล-ฮัก (สัจธรรม) คือความจริงตามระบบแห่งพระเจ้า ซึ่งเป็นสิ่งที่เป็นแก่นแท้และบริสุทธิ์ในโครงสร้างของโลกแห่งการดำรงอยู่นี้ มันไม่ใช่สิ่งที่เกิดขึ้นมาอย่างกะทันหันและชั่วครั้งชั่วคราว และไม่ใช่สิ่งที่เกิดขึ้นโดยบังเอิญและไม่ได้ตั้งใจ อัลลอฮ์ ซุบฮานะฮู วะตะอาลา คือผู้ทรงเป็นสัจธรรม (อัล-ฮัก) และจากการดำรงอยู่ของอัลลอฮ์ ตะอาลา นี่เองที่สรรพสิ่งถูกสร้างทั้งมวลได้รับความมีอยู่ของมัน:
ذٰلِكَ بِأَنَّ اللّٰهَ هُوَ الْحَقُّ وَ أَنَّ مَا يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ الْبَاطِلُ وَ أَنَّ اللّٰهَ هُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ (٣٠)
“ทั้งนี้ก็เพราะว่า แท้จริงอัลลอฮ์นั้นพระองค์คือสัจธรรม (อัล-ฮัก) และแท้จริงสิ่งที่พวกเขาวิงวอนขออื่นจากพระองค์นั้นคือความเท็จ และแท้จริงอัลลอฮ์นั้นพระองค์คือผู้ทรงสูงส่ง ผู้ทรงยิ่งใหญ่” (ซูเราะฮ์ ลุกมาน : 30)
อัลลอฮ์ได้ทรงสร้างจักรวาลนี้ขึ้นมาด้วยสัจธรรม (อัล-ฮัก) และไม่ปะปนกับความเท็จและการหลอกลวง:
مَا خَلَقَ اللّٰهُ ذٰلِكَ إِلَّا بِالْحَقِّ… (٥)
“อัลลอฮ์มิได้ทรงสร้างสิ่งเหล่านั้นทั้งหมด เว้นแต่ด้วยสัจธรรม (อัล-ฮัก)” (ซูเราะฮ์ ยูนุส : 5)
رَبَّنَا مَا خَلَقْتَ هٰذَا بَاطِلًا سُبْحٰنَكَ… (١٩١)
“โอ้พระผู้อภิบาลของเรา! พระองค์มิได้ทรงสร้างสิ่งนี้ขึ้นมาอย่างไร้สาระ (เป็นความเท็จ) มหาบริสุทธิ์ยิ่งแด่พระองค์!” (ซูเราะฮ์ อาล อิมรอน : 191)
สัจธรรมนั้นคือสิ่งที่เป็นฐานรากของโลกแห่งการดำรงอยู่นี้ และเมื่อใดที่มันเบี่ยงเบนไปจากสัจธรรม มันก็จะเสื่อมสลายและพินาศย่อยยับ:
وَ لَوِ اتَّبَعَ الْحَقُّ أَهْوَآءَهُمْ لَفَسَدَتِ السَّمٰوٰتُ وَ الْأَرْضُ وَ مَنْ فِيهِنَّ… (٧١)
“และหากสัจธรรมคล้อยตามอารมณ์ใคร่ของพวกเขาแล้วไซร้ แน่นอนว่าชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดิน ตลอดจนผู้ที่อยู่ในทั้งสองนั้น ย่อมวิบัติพินาศไปแล้ว” (ซูเราะฮ์ อัล-มุอ์มินูน : 71)
ด้วยเหตุนี้เอง สัจธรรมจึงต้องชนะอย่างแน่นอน และความเท็จตลอดจนการหลอกลวงจะต้องพินาศมลายไป แม้ว่าสภาพการณ์ที่ปรากฏภายนอกจะดูไม่เป็นเช่นนั้น แต่ในท้ายที่สุด สัจธรรมก็จะยังคงปรากฏเด่นชัดขึ้นมาอย่างชัดเจนยิ่ง:
بَلْ نَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَى الْبَاطِلِ فَيَدْمَغُهُ فَإِذَا هُوَ زَاهِقٌ… (١٨)
“ทว่าเราได้เหวี่ยงสัจธรรมเข้าใส่ความเท็จ แล้วสัจธรรมก็บดขยี้มัน และทันใดนั้นความเท็จก็มลายหายไป” (ซูเราะฮ์ อัล-อัมบิยาอ์ : 18)
ความดีงามและความประเสริฐ (ตามระบบแห่งพระเจ้า) ก็เป็นสิ่งที่บริสุทธิ์แท้จริงเฉกเช่นเดียวกับสัจธรรมเช่นกัน และมันจะยังคงดำรงอยู่บนหน้าแผ่นดินนี้:
أَنْزَلَ مِنَ السَّمَآءِ مَآءً فَسَالَتْ أَوْدِيَةٌ بِقَدَرِهَا فَاحْتَمَلَ السَّيْلُ زَبَدًا رَّابِيًا ۚ وَ مِمَّا يُوقِدُونَ عَلَيْهِ فِي النَّارِ ابْتِغَآءَ حِلْيَةٍ أَوْ مَتَاعٍ زَبَدٌ مِّثْلُهُ ۚ كَذٰلِكَ يَضْرِبُ اللّٰهُ الْحَقَّ وَ الْبَاطِلَ ۚ فَأَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفَآءً ۖ وَ أَمَّا مَا يَنْفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِي الْأَرْضِ ۚ كَذٰلِكَ يَضْرِبُ اللّٰهُ الْأَمْثَالَ (١٧)
“พระองค์ได้ทรงประทานน้ำฝนลงมาจากฟากฟ้า แล้วน้ำก็ไหลไปตามหุบเขาต่างๆ ตามปริมาณของมัน แล้วกระแสน้ำหลากก็ได้พัดพาฟองที่ลอยฟูขึ้นมา และจากโลหะที่พวกเขาหลอมมันในไฟเพื่อทำเครื่องประดับหรือเครื่องใช้สอยนั้น ก็มีฟองที่คล้ายคลึงกัน (กับฟองของน้ำหลากนั้น) เช่นนั้นแหละที่อัลลอฮ์ทรงยกอุทาหรณ์เปรียบเทียบระหว่างสัจธรรมกับความเท็จ สำหรับฟองนั้นมันจะเหือดแห้งสูญสลายไปตามริมตลิ่ง ส่วนสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่มนุษย์นั้นจะยังคงอยู่บนแผ่นดิน เช่นนั้นแหละที่อัลลอฮ์ทรงยกอุทาหรณ์เปรียบเทียบทั้งหลาย” (ซูเราะฮ์ อัร-เราะอ์ดุ : 17)
أَلَمْ تَرَ كَيْفَ ضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلًا كَلِمَةً طَيِّبَةً كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُهَا ثَابِتٌ وَ فَرْعُهَا فِي السَّمَآءِ (٢٤) تُؤْتِي أُكُلَهَا كُلَّ حِينٍ بِإِذْنِ رَبِّهَا ۗ وَ يَضْرِبُ اللّٰهُ الْأَمْثَالَ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ (٢٥) وَ مَثَلُ كَلِمَةٍ خَبِيثَةٍ كَشَجَرَةٍ خَبِيثَةٍ اجْتُثَّتْ مِنْ فَوْقِ الْأَرْضِ مَا لَهَا مِنْ قَرَارٍ (٢٦) يُثَبِّتُ اللّٰهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِي الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَ فِي الْآخِرَةِ ۖ وَ يُضِلُّ اللّٰهُ الظّٰلِمِينَ ۚ وَ يَفْعَلُ اللّٰهُ مَا يَشَآءُ (٢٧)
“เจ้าไม่เห็นดอกหรือว่า อัลลอฮ์ได้ทรงยกอุทาหรณ์เปรียบเทียบถ้อยคำที่ดีงามว่า เป็นดั่งต้นไม้ที่ดี รากแก้วของมันหยั่งลึกมั่นคง และกิ่งก้านของมันชูยอดขึ้นไปในฟากฟ้า (24) มันจะออกผลของมันในทุกฤดูกาลด้วยอนุมัติแห่งพระผู้อภิบาลของมัน และอัลลอฮ์ทรงยกอุทาหรณ์เปรียบเทียบต่างๆ แก่มนุษย์ เพื่อว่าพวกเขาจะได้รำลึกนึกคิด (25) และอุทาหรณ์ของถ้อยคำที่เลวทรามนั้น เป็นดั่งต้นไม้ที่เลว ซึ่งถูกรากถอนโคนขึ้นมาจากพื้นแผ่นดิน โดยที่มันไม่มีความมั่นคงใดๆ เลย (26) อัลลอฮ์จะทรงให้บรรดาผู้ศรัทธามีความมั่นคงด้วยถ้อยคำที่มั่นคง ทั้งในการมีชีวิตอยู่ในโลกนี้และในโลกหน้า และอัลลอฮ์จะทรงให้บรรดาผู้อธรรมหลงทาง และอัลลอฮ์ทรงกระทำในทุกสิ่งที่พระองค์ทรงประสงค์ (27)” (ซูเราะฮ์ อิบรอฮีม : 24-27)
จะมีความสงบสุขใดที่จะเป็นความโปรดปรานยิ่งไปกว่าความสงบสุขที่ถือกำเนิดขึ้นจากความเข้าใจและทัศนคตินี้เล่า? จะมีความเยือกเย็นใดที่จะเป็นความโปรดปรานยิ่งไปกว่าความเยือกเย็นที่หลั่งรินเข้าสู่หัวใจด้วยความเข้าใจและทัศนคตินี้? จะมีความเชื่อมั่นในสัจธรรม ความดีงาม และการปฏิรูปแก้ไขใด ที่จะแข็งแกร่งไปกว่าความเชื่อมั่นนี้? และจะมีพลังอำนาจและความเหนือชั้นใด ที่จะเอาชนะความเป็นจริงแห่งชีวิตอันเล็กกระจ้อยร่อยนี้ ซึ่งถูกหลั่งรินเข้าสู่มโนธรรมด้วยความเข้าใจและทัศนคตินี้เล่า?
ช่วงเวลาแห่งการใคร่ครวญอย่างลึกซึ้งของฉันภายใต้ร่มเงาแห่งอัลกุรอาน ได้จบลงด้วยความเชื่อมั่นที่มั่นคงและเด็ดขาดประการหนึ่ง นั่นคือ โลกนี้จะไม่มีวันบรรลุถึงความดีงาม และมนุษยชาติจะไม่มีวันได้รับความร่มเย็น ความสงบสุข ความสูงส่ง ความจำเริญ ความบริสุทธิ์ และความสอดคล้องกลมกลืนกับกฎเกณฑ์แห่งจักรวาลและธรรมชาติแห่งชีวิตอันบริสุทธิ์ได้ นอกจากด้วยการหวนกลับไปหาอัลลอฮ์เท่านั้น
การหวนกลับไปหาอัลลอฮ์นั้น — ดังที่ปรากฏภาพอยู่ภายใต้ร่มเงาแห่งอัลกุรอาน — มีเพียงรูปแบบเดียวและหนทางเดียวเท่านั้น ไม่มีหนทางอื่นใดนอกจากนี้ นั่นคือการนำเอาชีวิตทั้งหมดนี้กลับคืนสู่ระบบการดำเนินชีวิตที่อัลลอฮ์ทรงจัดวางไว้ให้แก่มนุษยชาติ ดังที่พระองค์ได้ทรงขีดเส้นไว้ในอัลกุรอานอันทรงเกียรติ การหวนกลับนั้นหมายถึงการตัดสินชี้ขาดด้วยอัลกุรอานในทุกกิจการแห่งชีวิตของพวกเขา มิฉะนั้นแล้ว ความเสื่อมเสียจะอาละวาดไปทั่วโลกนี้ มนุษย์จะถูกเหวี่ยงลงสู่ความหายนะ ตกคว่ำคะมำหงายลงไปในโคลนตม และกลับไปสู่ยุคแห่งความโง่เขลา (ญาฮิลียะฮ์) ที่กราบไหว้บูชาอารมณ์ใคร่อื่นจากอัลลอฮ์:
فَإِنْ لَمْ يَسْتَجِيبُوا لَكَ فَاعْلَمْ أَنَّمَا يَتَّبِعُونَ أَهْوَآءَهُمْ ۚ وَ مَنْ أَضَلُّ مِمَّنِ اتَّبَعَ هَوٰىهُ بِغَيْرِ هُدًى مِنَ اللّٰهِ ۚ إِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظّٰلِمِينَ (٥٠)
“แต่ถ้าหากพวกเขาไม่ตอบรับคำเรียกร้องของเจ้า ก็พึงรู้เถิดว่า แท้จริงพวกเขากำลังปฏิบัติตามอารมณ์ใคร่ของพวกเขาเองเท่านั้น และผู้ใดเล่าจะหลงทางยิ่งไปกว่าผู้ที่ปฏิบัติตามอารมณ์ใคร่ของตนโดยปราศจากทางนำจากอัลลอฮ์? แท้จริงอัลลอฮ์นั้นจะไม่ทรงชี้นำทางแก่กลุ่มชนผู้อธรรม” (ซูเราะฮ์ อัล-เกาะศ็อศ : 50)
การตัดสินชี้ขาดด้วยระบบชีวิตที่อัลลอฮ์ทรงจัดวางไว้ในคัมภีร์อันบริสุทธิ์ของพระองค์นั้น ไม่ใช่เรื่องที่เป็นเพียงความสมัครใจ (ซุนนะฮ์) ไม่ใช่เรื่องของความเต็มใจหรือไม่เต็มใจ และไม่ใช่เรื่องของทางเลือก หากแต่มันคือเรื่องของการศรัทธาหรือการไม่ศรัทธา:
وَ مَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ وَ لَا مُؤْمِنَةٍ إِذَا قَضَى اللّٰهُ وَ رَسُولُهُ أَمْرًا أَنْ يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ ۗ وَ مَنْ يَعْصِ اللّٰهَ وَ رَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلٰلًا مُبِينًا (٣٦)
“และไม่เป็นการบังควรสำหรับผู้ศรัทธาชายและผู้ศรัทธาหญิง เมื่ออัลลอฮ์และศาสนทูตของพระองค์ได้ตัดสินชี้ขาดในกิจการใดแล้ว ที่พวกเขาจะมีทางเลือกอื่นอีกในกิจการของพวกเขา และผู้ใดที่ฝ่าฝืนอัลลอฮ์และศาสนทูตของพระองค์ แน่นอนเขาย่อมหลงทางไปอย่างชัดแจ้ง” (ซูเราะฮ์ อัล-อะห์ซาบ : 36)
ثُمَّ جَعَلْنٰكَ عَلٰى شَرِيعَةٍ مِنَ الْأَمْرِ فَاتَّبِعْهَا وَ لَا تَتَّبِعْ أَهْوَآءَ الَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ (١٨) إِنَّهُمْ لَنْ يُغْنُوا عَنْكَ مِنَ اللّٰهِ شَيْئًا ۚ وَ إِنَّ الظّٰلِمِينَ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَآءُ بَعْضٍ ۖ وَ اللّٰهُ وَلِيُّ الْمُتَّقِينَ (١٩)
“หลังจากนั้น เราได้ตั้งให้เจ้าอยู่บนแนวทางบทบัญญัติ (ชะรีอะฮ์) ประการหนึ่งจากกิจการ (แห่งศาสนา) ดังนั้นเจ้าจงปฏิบัติตามบทบัญญัตินั้นเถิด และอย่าได้ปฏิบัติตามอารมณ์ใคร่ของบรรดาผู้ที่ไม่รู้ (18) แท้จริงพวกเขาจะไม่สามารถช่วยเหลือเจ้าให้พ้นจาก (การลงโทษของ) อัลลอฮ์ได้แม้แต่น้อย และแท้จริงบรรดาผู้อธรรมนั้น ต่างก็เป็นผู้ช่วยเหลือคุ้มครองซึ่งกันและกัน และอัลลอฮ์นั้นคือผู้ทรงคุ้มครองช่วยเหลือบรรดาผู้ยำเกรง (19)” (ซูเราะฮ์ อัล-ญาศิยะฮ์ : 18-19)
เรื่องนี้เป็นเรื่องที่ร้ายแรงและจริงจังอย่างยิ่ง มันคือเรื่องของหลักศรัทธา (อะกีดะฮ์) นับตั้งแต่รากฐานของมัน และมันคือเรื่องของความผาสุกหรือความหายนะของมนุษยชาติ
มนุษยชาติที่อัลลอฮ์ทรงสร้างขึ้นมานี้ ไม่สามารถเปิดประตูแห่งธรรมชาติพื้นฐาน (ฟิฏเราะฮ์) ที่ปิดตายอยู่ได้ นอกจากด้วยลูกกุญแจจากการสร้างของอัลลอฮ์เช่นเดียวกัน และโรคร้ายต่างๆ ของเขาก็ไม่สามารถเยียวยารักษาให้หายได้ นอกจากด้วยยารักษาโรคที่อัลลอฮ์ ซุบฮานะฮู วะตะอาลา ทรงสร้างขึ้น พระองค์ได้ทรงจัดเตรียมลูกกุญแจสำหรับเปิดทุกประตูที่ปิดอยู่ และยารักษาสำหรับบำบัดทุกโรคร้ายไว้ให้แล้วภายในระบบชีวิตที่พระองค์ทรงจัดวางไว้:
وَ نُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَآءٌ وَ رَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ… (٨٢)
“และเราได้ประทานสิ่งที่เป็นการบำบัดรักษาและความเมตตาแก่บรรดาผู้ศรัทธาลงมาจากอัลกุรอาน” (ซูเราะฮ์ อัล-อิสรออ์ : 82)
إِنَّ هٰذَا الْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ… (٩)
“แท้จริงอัลกุรอานนี้ ชี้นำไปสู่แนวทางที่เที่ยงตรงที่สุด” (ซูเราะฮ์ อัล-อิสรออ์ : 9)
แต่ช่างน่าเศร้าที่มนุษยชาติไม่ยอมนำแม่กุญแจกลับไปหาช่างผู้สร้างมันขึ้นมา และไม่ยอมพาคนป่วยกลับไปหาผู้สร้างของเขา พวกเขาไม่ปฏิบัติในกิจการแห่งตัวตนของพวกเขา ความเป็นมนุษย์ของพวกเขา ความผาสุกหรือความหายนะของพวกเขา เหมือนอย่างที่พวกเขาปฏิบัติในเรื่องของเครื่องจักรและอุปกรณ์ราคาถูกที่พวกเขาใช้ในชีวิตประจำวันอันเล็กน้อยของพวกเขา พวกเขารู้ดีว่าหากเครื่องจักรและอุปกรณ์เหล่านั้นชำรุดเสียหาย พวกเขาจะเรียกช่างเทคนิคจากโรงงานที่ผลิตเครื่องจักรนั้นมาซ่อมแซมมัน แต่พวกเขากลับไม่ใช้หลักการเดียวกันนี้ในความพยายามที่จะแก้ไขซ่อมแซมตัวมนุษย์เอง นั่นคือการนำพวกเขากลับไปหาโรงงานที่ผลิตพวกเขาออกมา และไม่ยอมขอคำแนะนำจากอัลลอฮ์ พระผู้ทรงสร้าง ผู้ที่ได้ทรงสร้างเครื่องจักรมนุษย์อันน่าทึ่งนี้ขึ้นมา ซึ่งก็คือเครื่องจักรมนุษย์ที่ยิ่งใหญ่ ทรงเกียรติ ประณีต และงดงาม เป็นเครื่องจักรที่ไม่มีผู้ใดล่วงรู้ถึงความสลับซับซ้อนและประตูทางเข้าออกของมัน นอกจากช่างผู้สร้างมันขึ้นมาด้วยพระองค์เองเท่านั้น:
إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ (١٣) أَلَا يَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَ هُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ (١٤)
“แท้จริงพระองค์ทรงรอบรู้ยิ่งในสิ่งที่อยู่ในทรวงอกทั้งหลาย (13) ผู้ที่ทรงสร้างจะไม่ทรงรู้เชียวหรือ (ถึงสิ่งที่อยู่ในหัวใจของพวกเจ้า)? ในเมื่อพระองค์คือผู้ทรงละเอียดอ่อน ผู้ทรงตระหนักรู้ยิ่ง (14)” (ซูเราะฮ์ อัล-มุลก์ : 13-14)
จากจุดนี้เองที่ความหายนะได้ถาโถมเข้าใส่มนุษยชาติที่หลงทาง มนุษยชาติที่ทุกข์ทรมานและสับสนงุนงง มนุษยชาติที่จะไม่มีวันได้พบกับทางนำ ความร่มเย็น และความผาสุก เว้นเสียแต่ว่าเมื่อธรรมชาติพื้นฐาน (ฟิฏเราะฮ์) ของพวกเขา (ที่เสื่อมสลายไปนั้น) ถูกนำกลับคืนไปหาพระผู้ทรงสร้างผู้ทรงยิ่งใหญ่ของพวกเขา เฉกเช่นเดียวกับที่บรรดาเครื่องจักรราคาถูกทั้งหลายถูกส่งกลับคืนไปยังช่างผู้ประดิษฐ์ตัวเล็กๆ ของมัน
การกระทำที่ผลักไสอิสลามออกไปจากการเป็นผู้นำของมนุษยชาติ ถือเป็นเหตุการณ์ที่ร้ายแรงอย่างยิ่งในหน้าประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติ และเป็นมหาภัยพิบัติที่ทำลายล้างชีวิตของพวกเขา เป็นมหาภัยพิบัติที่ไม่มีสิ่งใดเทียบเทียมได้เท่าที่มนุษย์เคยรับรู้มา ซึ่งได้นำพาหายนะนานัปการมาสู่พวกเขา
อิสลามได้เข้ามารับกุมบังเหียนแห่งการเป็นผู้นำมนุษยชาติ หลังจากที่โลกนี้ได้เสื่อมโทรมลงแล้ว หลังจากที่ชีวิตและผู้นำทั้งหลายของมนุษย์ได้เน่าเฟะ และหลังจากที่มนุษยชาติต้องประสบกับความหายนะนานัปการจากผู้นำที่เสื่อมทราม และหลังจากที่ความเสียหายนั้นได้ปรากฏขึ้น (อย่างดาษดื่น):
ظَهَرَ الْفَسَادُ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ بِمَا كَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ… (٤١)
“ความเสื่อมเสียได้ปรากฏขึ้นทั้งทางบกและทางทะเล อันเนื่องมาจากสิ่งที่มือของมนุษย์ได้ขวนขวายกระทำไว้” (ซูเราะฮ์ อัร-รูม : 41)
อิสลามได้เข้ามากุมบังเหียนการนำมนุษยชาติด้วยอัลกุรอาน และด้วยความเข้าใจใหม่ที่อัลกุรอานได้นำเสนอ พร้อมด้วยบทบัญญัติ (ชะรีอะฮ์) ที่นำมาจากความเข้าใจนี้ นั่นคือวันเกิดใหม่ของมนุษยชาติ เป็นวันเกิดที่ยิ่งใหญ่กว่าวันเกิดแห่งการมีตัวตนของพวกเขาในแง่ของแก่นแท้เสียอีก เพราะอัลกุรอานได้หล่อหลอมความเข้าใจใหม่ให้แก่มนุษย์ นั่นคือความเข้าใจต่อโลกแห่งการดำรงอยู่ ต่อชีวิต ต่อคุณค่า และต่อระเบียบกฎเกณฑ์แห่งชีวิต นอกจากนี้ อิสลามยังได้สร้างความเป็นจริงทางสังคมที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว ซึ่งพวกเขาไม่เคยจินตนาการถึงมาก่อนเลยก่อนที่อัลกุรอานจะหล่อหลอมมันขึ้นมา ความเป็นจริงนั้นช่างสะอาดบริสุทธิ์และงดงาม ช่างยิ่งใหญ่และสูงส่ง ช่างง่ายดายและสะดวกสบาย ช่างสมจริงและสร้างสรรค์ ช่างสมดุลและสอดคล้องกลมกลืน จนกระทั่งไม่เคยแวบเข้ามาในความคิดของมนุษย์เลย หากมิใช่เพราะอัลลอฮ์ได้ทรงประสงค์ที่จะให้มันเกิดขึ้นแก่มนุษย์ และได้ทรงทำให้มันปรากฏเป็นจริงขึ้นในชีวิตของพวกเขา นั่นคือภายใต้ร่มเงาแห่งอัลกุรอาน ในระบบชีวิตของอัลกุรอาน และในบทบัญญัติ (ชะรีอะฮ์) ของอัลกุรอาน
หลังจากนั้น มหาภัยพิบัติก็ได้เกิดขึ้นทำลายล้างมนุษย์ เมื่ออิสลามถูกผลักไสออกไปจากการกุมบังเหียนการนำมนุษยชาติ มันถูกเขี่ยให้พ้นทางเพื่อที่บังเหียนการนำนั้นจะได้กลับไปอยู่ในกำมือของความโง่เขลา (ญาฮิลียะฮ์) อีกครั้ง ในรูปแบบหนึ่งจากหลากหลายรูปแบบที่มีอยู่มากมายของมัน นั่นคือในรูปแบบของแนวคิดวัตถุนิยมที่มนุษยชาติในวันนี้ต่างพากันชื่นชมหลงใหล เฉกเช่นเด็กเล็กๆ ที่ตื่นตาตื่นใจไปกับเสื้อผ้าอาภรณ์และของเล่นที่สวยงามและมีสีสันหลากหลาย
ณ ที่นั้น มีกลุ่มคนผู้ทำให้หลงทางและผู้หลอกลวงกลุ่มหนึ่ง ซึ่งเป็นศัตรูของมนุษยชาติ พวกเขาวางระบบชีวิตแห่งพระเจ้าไว้บนตาชั่งข้างหนึ่ง และวางการประดิษฐ์คิดค้นและความก้าวหน้าของมนุษย์ในโลกวัตถุไว้บนตาชั่งอีกข้างหนึ่ง แล้วพวกเขาก็กล่าวแก่มนุษย์ว่า: จงเลือกเอาอย่างใดอย่างหนึ่งระหว่างสองสิ่งนี้ คือจะใช้ชีวิตด้วยระบบแห่งพระเจ้าโดยละทิ้งสิ่งประดิษฐ์และความก้าวหน้าทั้งหมดที่มนุษย์ได้บรรลุถึงในโลกวัตถุ หรือจะรื่นรมย์กับผลิตผลแห่งความรู้ทางวิทยาศาสตร์ของมนุษย์โดยละทิ้งระบบชีวิตแห่งพระเจ้าไปเสีย! นี่คือการหลอกลวงและการสร้างความสับสนที่ชั่วช้าสามานย์ยิ่ง เพราะสภาพความเป็นจริงของเรื่องนี้ไม่ได้เป็นเช่นนั้นเลยแม้แต่น้อย ระบบชีวิตแห่งพระเจ้าไม่เคยเป็นศัตรูกับการประดิษฐ์คิดค้นและความก้าวหน้าที่มนุษย์บรรลุถึงเลย ตรงกันข้าม ระบบชีวิตแห่งพระเจ้าต่างหากที่เป็นตัวขับเคลื่อนพลังแห่งการประดิษฐ์คิดค้นและความก้าวหน้านั้น และคอยชี้นำมันไปสู่หนทางที่ถูกต้อง เพื่อที่มนุษย์จะสามารถปฏิบัติภารกิจการเป็นตัวแทน (เคาะลีฟะฮ์) บนหน้าแผ่นดินนี้ได้ นั่นคือภารกิจที่อัลลอฮ์ได้ทรงประทานแก่พวกเขา ควบคู่ไปกับการประทานพรสวรรค์ ความสามารถ และพละกำลังที่เพียงพอสำหรับการปฏิบัติภารกิจที่ได้รับมอบหมายนั้นให้แก่พวกเขา นอกจากนี้ อัลลอฮ์ยังได้ทรงทำให้กฎเกณฑ์ทางธรรมชาติทั้งมวลยอมจำนนต่อพวกเขา เพื่อช่วยพวกเขาในการปฏิบัติภารกิจนั้น ควบคู่ไปกับการปรับประสานให้เกิดความสอดคล้องกลมกลืนระหว่างการถูกสร้างของพวกเขากับการถูกสร้างของจักรวาลนี้ เพื่อที่พวกเขาจะสามารถดำรงชีวิต ทำงาน และสร้างสรรค์ความก้าวหน้าและความสำเร็จได้ โดยมีเงื่อนไขว่าการสร้างสรรค์นั้นจะต้องเป็นการเคารพภักดี (อิบาดะฮ์) ต่ออัลลอฮ์ และเป็นหนึ่งในสื่อแสดงความกตัญญูขอบคุณต่ออัลลอฮ์ในความโปรดปรานอันยิ่งใหญ่ของพระองค์ และเป็นการแสดงออกถึงการปฏิบัติตามเงื่อนไขของอัลลอฮ์ในการแบกรับภาระหน้าที่แห่งการเป็นเคาะลีฟะฮ์ นั่นคือการทำงานและการเคลื่อนไหวอยู่ภายในขอบเขตที่อัลลอฮ์ทรงพอพระทัย กลุ่มผู้ทำให้หลงทาง ซึ่งวางระบบแห่งพระเจ้าไว้บนตาชั่งข้างหนึ่ง และวางความก้าวหน้าของมนุษย์ไว้บนตาชั่งอีกข้างหนึ่งนั้น คือกลุ่มคนที่มีเจตนาอันชั่วร้าย พวกเขาคือคนชั่วช้าที่คอยไล่ล่ามนุษยชาติที่กำลังเหนื่อยล้าอ่อนแรงและสับสนงุนงง ทุกครั้งที่มนุษย์รู้สึกเหน็ดเหนื่อยจากการหลงทางและความสับสน ทุกครั้งที่เขาต้องการจะรับฟังเสียงของผู้ตักเตือนชี้แนะ และทุกครั้งที่เขาต้องการจะกลับออกมาจากทุ่งแห่งความหลงผิดเพื่อแสวงหาความสงบสุขภายใต้การคุ้มครองของอัลลอฮ์
ณ ที่นั้น ยังมีคนอีกกลุ่มหนึ่ง พวกเขาไม่ได้ไม่มีเจตนาที่ดี แต่พวกเขาขาดความตระหนักรู้ที่ครอบคลุมและขาดความเข้าใจที่ลึกซึ้ง พวกเขาตื่นตะลึงกับพลังอำนาจของธรรมชาติและกฎเกณฑ์ทางธรรมชาติมากเกินไป และหลงใหลในความสำเร็จของมนุษย์ในโลกวัตถุมากเกินไป ความรู้สึกนี้ได้ผลักดันให้พวกเขาแยกแยะระหว่างพลังอำนาจของธรรมชาติ กับคุณค่าแห่งความศรัทธา การกระทำ และผลกระทบของมันในจักรวาลและในความเป็นจริงของชีวิต พวกเขากำหนดให้กฎเกณฑ์ทางธรรมชาติเป็นปริมณฑลเฉพาะด้านหนึ่ง และกำหนดให้คุณค่าแห่งความศรัทธาเป็นปริมณฑลเฉพาะอีกด้านหนึ่ง เพราะตามความเห็นของพวกเขาแล้ว กฎเกณฑ์ทางธรรมชาตินั้นดำเนินไปตามครรลองของมันเองโดยไม่ได้รับอิทธิพลใดๆ จากคุณค่าแห่งความศรัทธา และมันจะยังคงก่อให้เกิดผลลัพธ์ของมันเสมอ ไม่ว่ามนุษย์จะศรัทธาหรือปฏิเสธศรัทธา ไม่ว่าพวกเขาจะปฏิบัติตามระบบชีวิตของอัลลอฮ์หรือจะต่อต้านมัน และไม่ว่าพวกเขาจะตัดสินชี้ขาดด้วยบทบัญญัติ (ชะรีอะฮ์) ของอัลลอฮ์หรือด้วยอารมณ์ใคร่ของมนุษย์ก็ตาม
แนวคิดนี้เป็นแนวคิดที่เหลวไหลไร้สาระ เพราะมันทำการแบ่งแยกระหว่างกฎเกณฑ์สองประเภทของอัลลอฮ์ ทั้งๆ ที่ในความเป็นจริงแล้ว กฎเกณฑ์ทั้งสองนี้ไม่เคยแยกออกจากกันเลย เพราะคุณค่าแห่งความศรัทธาเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของกฎเกณฑ์ของอัลลอฮ์ในจักรวาลนี้ มันก็เหมือนกับกฎเกณฑ์ทางธรรมชาติและผลลัพธ์ของมัน ซึ่งมีความสัมพันธ์ที่แนบแน่นและครอบคลุมซึ่งกันและกัน ไม่มีเหตุผลและไม่มีสาเหตุใดๆ ที่จะมาแบ่งแยกระหว่างกฎเกณฑ์ทั้งสองนี้ ตามความรู้สึกและความเข้าใจของผู้ศรัทธา (มุอ์มิน) นี่คือความเข้าใจที่ถูกต้องซึ่งอัลกุรอานได้หล่อหลอมขึ้นในหัวใจของผู้ศรัทธาที่ใช้ชีวิตอยู่ภายใต้ร่มเงาแห่งอัลกุรอาน อัลกุรอานได้สร้างความเข้าใจนี้ขึ้นเมื่อครั้งที่กล่าวถึงกลุ่มชนชาวคัมภีร์ (อะฮ์ลุลกิตาบ) ในยุคก่อน ที่ได้เบี่ยงเบนไปจากคำสอน (ในคัมภีร์อันบริสุทธิ์ของพวกเขา) และผลกระทบของการเบี่ยงเบนนี้ที่มีต่อพวกเขา:
وَ لَوْ أَنَّ أَهْلَ الْكِتٰبِ آمَنُوا وَ اتَّقَوْا لَكَفَّرْنَا عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَ لَأَدْخَلْنٰهُمْ جَنّٰتِ النَّعِيمِ (٦٥) وَ لَوْ أَنَّهُمْ أَقَامُوا التَّوْرٰىةَ وَ الْإِنْجِيلَ وَ مَا أُنْزِلَ إِلَيْهِمْ مِنْ رَبِّهِمْ لَأَكَلُوا مِنْ فَوْقِهِمْ وَ مِنْ تَحْتِ أَرْجُلِهِمْ ۚ مِنْهُمْ أُمَّةٌ مُقْتَصِدَةٌ ۖ وَ كَثِيرٌ مِنْهُمْ سَآءَ مَا يَعْمَلُونَ (٦٦)
“และหากแม้นว่าชาวคัมภีร์นั้นได้ศรัทธาและมีความยำเกรงแล้วไซร้ แน่นอนเราก็จะลบล้างความผิดทั้งหลายของพวกเขาออกไปจากพวกเขา และเราจะให้พวกเขาได้เข้าสู่สวนสวรรค์แห่งความโปรดปรานอย่างแน่นอน (65) และหากแม้นว่าพวกเขาได้ดำรงไว้ซึ่งคัมภีร์เตารอตและคัมภีร์อินญีล และสิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่พวกเขาจากพระผู้อภิบาลของพวกเขาแล้วไซร้ แน่นอนพวกเขาก็จะได้รับประทานอาหารอันอุดมสมบูรณ์จากเบื้องบนของพวกเขาและจากใต้ฝ่าเท้าของพวกเขา (66)” (ซูเราะฮ์ อัล-มาอิดะฮ์ : 65-66)
อัลกุรอานได้สร้างความเข้าใจนั้นขึ้น เมื่อกล่าวถึงคำมั่นสัญญาของนบีนูห์ที่มีต่อกลุ่มชนของท่าน:
فَقُلْتُ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ إِنَّهُ كَانَ غَفَّارًا (١٠) يُرْسِلِ السَّمَآءَ عَلَيْكُمْ مِدْرَارًا (١١) وَ يُمْدِدْكُمْ بِأَمْوَالٍ وَ بَنِينَ وَ يَجْعَلْ لَكُمْ جَنّٰتٍ وَ يَجْعَلْ لَكُمْ أَنْهٰرًا (١٢)
“แล้วฉัน (นูห์) ก็ได้กล่าววิงวอนแก่พวกเขาว่า: พวกท่านจงขออภัยโทษต่อพระผู้อภิบาลของพวกท่านเถิด แท้จริงพระองค์นั้นทรงเป็นผู้ให้อภัยอย่างมากมายเสมอ (10) พระองค์จะทรงส่งน้ำฝนอันชุ่มฉ่ำลงมาจากฟากฟ้าให้แก่พวกท่านอย่างไม่ขาดสาย (11) และจะทรงเพิ่มพูนทรัพย์สินและบุตรหลานอย่างมากมายให้แก่พวกท่าน และจะทรงทำให้มีสวนผลไม้และมีแม่น้ำลำธาร (ในสวนเหล่านั้น) ให้แก่พวกท่านด้วย (12)” (ซูเราะฮ์ นูห์ : 10-12)
อัลกุรอานได้สร้างความเข้าใจนั้นขึ้น เมื่อได้เชื่อมโยงความเป็นจริงในโลกแห่งจิตวิญญาณ เข้ากับความเป็นจริงในโลกภายนอก ซึ่งก็คือความเป็นจริงอันเป็นการกระทำของอัลลอฮ์ที่มีต่อพวกเขา:
إِنَّ اللّٰهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتّٰى يُغَيِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ… (١١)
“แท้จริงอัลลอฮ์จะไม่ทรงเปลี่ยนแปลงสภาพของกลุ่มชนใด จนกว่าพวกเขาจะเปลี่ยนแปลงสภาพที่มีอยู่ในตัวของพวกเขาเอง” (ซูเราะฮ์ อัร-เราะอ์ดุ : 11)
การศรัทธาต่ออัลลอฮ์ การเคารพภักดีต่ออัลลอฮ์ด้วยความซื่อสัตย์และบริสุทธิ์ใจ และการดำรงไว้ซึ่งบทบัญญัติ (ชะรีอะฮ์) ของอัลลอฮ์บนหน้าแผ่นดินนี้ ทั้งหมดนี้ล้วนเป็นการปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ของอัลลอฮ์ ซึ่งเป็นกฎเกณฑ์ที่ทรงพลังและส่งผลในเชิงบวก ที่กำเนิดมาจากแหล่งเดียวกันกับที่ให้กำเนิดกฎเกณฑ์ทางธรรมชาติ ซึ่งเราสามารถมองเห็นผลกระทบอันชัดเจนของมันได้ด้วยหัวใจและด้วยการทดสอบ
บางครั้งเราก็ได้รับอิทธิพลจากปรากฏการณ์ลวงตาของการแยกออกจากกันระหว่างกฎเกณฑ์ทางธรรมชาติแห่งจักรวาล นั่นคือเมื่อเราเห็นว่าการปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ทางธรรมชาติก็สามารถนำพามนุษย์ไปสู่ความสำเร็จได้เช่นกัน แม้ว่าพวกเขาจะต่อต้านคุณค่าแห่งความศรัทธาก็ตาม บางครั้งผลลัพธ์จากปรากฏการณ์ของการแยกจากกันนี้ยังไม่ปรากฏชัดเจนในช่วงเริ่มต้นของการเดินทาง แต่มันจะปรากฏชัดเจนในบั้นปลายอย่างแน่นอน และนี่คือสิ่งที่เกิดขึ้นกับสังคมอิสลามเอง โดยที่เส้นกราฟขาขึ้นของสังคมอิสลามเริ่มต้นจากจุดนัดพบระหว่างกฎเกณฑ์ทางธรรมชาติกับคุณค่าแห่งความศรัทธาในชีวิตของตน และเส้นกราฟขาลงหรือจุดตกต่ำก็เริ่มต้นจากจุดที่ทั้งสองสิ่งนี้แยกออกจากกัน จากนั้นสังคมอิสลามก็ยังคงตกต่ำและเสื่อมถอยลงเรื่อยๆ เมื่อมุมของการแยกจากกันนั้นเปิดกว้างขึ้น จนกระทั่งถูกเหวี่ยงลงสู่ระดับที่ตกต่ำที่สุด เมื่อสังคมนั้นละทิ้งทั้งกฎเกณฑ์ทางธรรมชาติและคุณค่าแห่งความศรัทธาไปพร้อมๆ กัน
ในขณะเดียวกัน ในอีกด้านหนึ่ง อารยธรรมวัตถุนิยมที่ดำรงอยู่ในทุกวันนี้ก็ได้ตั้งตระหง่านขึ้น อารยธรรมนี้ยืนหยัดอยู่ประดุจนกที่กระพือปีกเพียงข้างเดียวที่แข็งแกร่งยิ่ง ในขณะที่ปีกอีกข้างหนึ่งของมันหักไปแล้ว มันก้าวหน้าไปไกลในความเจริญทางด้านวัตถุ แต่กลับตกลงไปในแนวคิดเรื่องความเป็นมนุษย์ (อินซานียะฮ์) โดยที่มันต้องเผชิญกับความกระวนกระวายใจ ความสับสนงุนงง โรคทางจิตเวชและโรคระบบประสาท ซึ่งสร้างความวิตกกังวลให้แก่บรรดาปัญญาชน หากพวกเขายังไม่พบกับระบบชีวิตที่อัลลอฮ์ทรงสร้างขึ้น ซึ่งเป็นหนทางแห่งการบำบัดและยารักษาเพียงหนึ่งเดียวเท่านั้น
บทบัญญัติ (ชะรีอะฮ์) ของอัลลอฮ์สำหรับมนุษย์ เป็นส่วนหนึ่งของกฎเกณฑ์สากลแห่งพระเจ้าในจักรวาลนี้ การปฏิบัติตามชะรีอะฮ์นี้ย่อมส่งผลกระทบในเชิงบวกอย่างแน่นอน ในการปรับประสานการเดินทางของมนุษย์ให้สอดคล้องกับการดำเนินไปของจักรวาล ชะรีอะฮ์นั้นมิใช่สิ่งอื่นใดนอกจากผลผลิตของความศรัทธา (อีมาน) มันไม่ได้ตั้งอยู่ได้ด้วยตัวของมันเองโดยปราศจากรากแก้วอันยิ่งใหญ่ของมัน มันถูกร่างขึ้นเพื่อให้นำไปปฏิบัติในสังคมอิสลาม ควบคู่ไปกับการช่วยเหลือและสร้างสังคมอิสลามขึ้นมา มันหลอมรวมเป็นหนึ่งเดียวกับความเข้าใจและทัศนคติของอิสลามที่มีต่อโลกแห่งการดำรงอยู่อันยิ่งใหญ่ และต่อการดำรงอยู่ของมนุษย์ เช่นเดียวกัน ความเข้าใจและทัศนคตินี้ก็ถือกำเนิดขึ้นจากความยำเกรง (ตักวา) ในมโนธรรม ความสะอาดบริสุทธิ์ของความรู้สึก ความยิ่งใหญ่ของความสนใจและปณิธาน ความสูงส่งของจรรยามารยาท และความซื่อสัตย์สุจริตของพฤติกรรม และนี่คือความเป็นเอกภาพและความสอดคล้องกลมกลืนที่ดำรงอยู่ระหว่างกฎเกณฑ์ทั้งหมดของอัลลอฮ์ ไม่ว่าจะเป็นกฎเกณฑ์ที่เราเรียกมันว่ากฎเกณฑ์ทางธรรมชาติ หรือสิ่งที่เราขนานนามว่าคุณค่าแห่งความศรัทธา ทั้งหมดล้วนเป็นส่วนย่อยของกฎเกณฑ์ของอัลลอฮ์ที่ครอบคลุมโลกแห่งการดำรงอยู่ทั้งหมด
มนุษย์เองก็เป็นหนึ่งในพลังอำนาจจากบรรดาพลังอำนาจทั้งหลายของโลกแห่งการดำรงอยู่ การกระทำของเขา เจตจำนงของเขา ความศรัทธาของเขา ความดีงามของเขา การเคารพภักดีของเขา และกิจกรรมของเขา ล้วนเป็นพลังที่มีผลกระทบในเชิงบวกในโลกแห่งการดำรงอยู่ และมีความสัมพันธ์อย่างแนบแน่นกับกฎเกณฑ์ของอัลลอฮ์ที่ครอบคลุมโลกแห่งการดำรงอยู่ พลังทั้งหมดเหล่านั้นทำงานสอดคล้องและเป็นไปในทิศทางเดียวกัน มันสามารถสร้างผลลัพธ์ที่สมบูรณ์แบบได้เมื่อมันทำงานอย่างเป็นเอกภาพและสอดคล้องกัน และมันจะสร้างผลกระทบที่ทำลายชีวิต แพร่กระจายความหายนะและความทุกข์ยากในหมู่มนุษย์ เมื่อพลังเหล่านั้นขัดแย้งและต่อต้านซึ่งกันและกัน:
ذٰلِكَ بِأَنَّ اللّٰهَ لَمْ يَكُ مُغَيِّرًا نِعْمَةً أَنْعَمَهَا عَلٰى قَوْمٍ حَتّٰى يُغَيِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ… (٥٣)
“ทั้งนี้ก็เพราะว่า อัลลอฮ์จะไม่ทรงเปลี่ยนแปลงความโปรดปรานใดๆ ที่พระองค์ได้ทรงประทานแก่กลุ่มชนหนึ่งกลุ่มชนใดโดยเด็ดขาด จนกว่ากลุ่มชนนั้นจะเปลี่ยนแปลงสิ่งที่มีอยู่ในตัวของพวกเขาเอง” (ซูเราะฮ์ อัล-อันฟาล : 53)
ความสัมพันธ์และความเชื่อมโยงนั้นผูกพันกันอย่างแนบแน่นระหว่างการกระทำของมนุษย์กับความรู้สึกของเขา และกับเหตุการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นภายในขอบเขตแห่งกฎเกณฑ์ของอัลลอฮ์ที่ครอบคลุมทุกสิ่ง ไม่มีผู้ใดที่กล้าแนะนำให้ตัดขาดความสัมพันธ์นี้ และทำลายความสอดคล้องกลมกลืนและความเป็นเอกภาพนี้ และไม่มีผู้ใดที่กล้าขัดขวางระหว่างมนุษย์กับกฎเกณฑ์ของอัลลอฮ์ที่บังคับใช้อยู่นี้ นอกจากศัตรูของมนุษยชาติผู้ขับไล่พวกเขาให้ออกไปจากหนทางแห่งการชี้นำ (ฮิดายะฮ์) เท่านั้น ด้วยเหตุนี้ มนุษย์จึงต้องต่อสู้เพื่อไล่ล่าศัตรูของพวกเขา และขับไล่มันให้ออกห่างจากหนทางที่มุ่งไปสู่อัลลอฮ์ พระผู้อภิบาลผู้ทรงเกียรติยิ่งของพวกเขา
นี่คือข้อคิดและความประทับใจบางส่วนที่ได้รับในระหว่างการใช้ชีวิตอยู่ภายใต้ร่มเงาแห่งอัลกุรอาน ขออัลลอฮ์ได้ทรงทำให้มันเป็นทางนำที่เป็นประโยชน์ด้วยเถิด
وَ مَا تَشَآءُونَ إِلَّا أَنْ يَشَآءَ اللّٰهُ… (٢٩)
“และพวกเจ้าจะไม่สามารถกำหนดความประสงค์ของพวกเจ้าได้ เว้นแต่ด้วยวิถีทางที่อัลลอฮ์ทรงจัดวางไว้” (ซูเราะฮ์ อัต-ตักวีร : 29)
ซัยยิด กุฏุบ (Sayyid Qutb)